ސަރުކާރު ސްކޫލެއްގެ ބަޖެޓުން 1.5 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ހިޔާނާތެއް: އިސް ތިން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފި

މާލޭގައި ހުންނަ ސަރުކާރުގެ ސްކޫލެއްގެ ބަޖެޓުން ބޮޑު ހިޔާނާތެއް ހިންގާފައިވާ މައްސަލައެއް ފެންމަތިވެ، އެ ސްކޫލުގެ އިސް ތިން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފި އެވެ. މި ބޮޑު މައްސަލަ ހިނގާފައިވަނީ، ވަޒީފާއިން ވަކިވި ބިދޭސީ މުވައްޒަފެއްގެ ނަމުގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ގާތްގަނޑަކަށް ފަސް އަހަރު ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔަ މުއްދަތަކަށް މުސާރަ ނަގަމުން ދިޔަ މައްސަލައެއް ތަހުގީގު ކުރުމަށް ފަހުގަ އެވެ. މި ހިޔާނާތުގެ އަދަދު ގާތްގަނޑަކަށް 1.5 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާ ކަމަށް ސަރުކާރުގެ އިތުބާރު ހުރި މަސްދަރަކުން މައުލޫމާތު ދެ އެވެ. މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެ ސްކޫލުގެ އެޑްމިނިސްޓްރޭޓަރާއި، ހިއުމަން ރިސޯސް މެނޭޖަރުގެ އިތުރުން ބަޖެޓު އޮފިސަރެވެ. ސިވިލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ސީއެސްސީ) އިން މި ތިން މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމާފައިވާއިރު، މިއީ ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ މާލީ އިދާރީ ދާއިރާގައި ހިނގާ ކޮރަޕްޝަންގެ ކަންކަން ހުއްޓުވުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެ އެވެ.

ހިޔާނާތް ފެންމަތިވި ގޮތާއި ތަހުގީގު

މި ހިޔާނާތުގެ މައްސަލަ ފެންމަތިވެފައިވަނީ، އެ ސްކޫލުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ ބިދޭސީ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިވުމުން، އޭނާގެ ނަމުގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް މުސާރަ ދެމުންދިޔަ މައްސަލައެއް ސިވިލް ސާވިސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅިގެން އެ ކޮމިޝަނުން ތަހުގީގު ހިންގުމުންނެވެ. ތަހުގީގުތަކުން އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި، މި މުސާރަ ދިނުމުގެ ކަންކަން ގާތްގަނޑަކަށް ފަސް އަހަރަށް ދެމިގެންދިޔަ ނަމަވެސް، 2021 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އެ ބިދޭސީ މީހާގެ މުސާރަ، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް، ބަޖެޓު އޮފިސަރާ އާއިލީ ގޮތުން ގުޅުން އޮތް ފަރާތްތަކެއްގެ ބޭންކު އެކައުންޓުތަކަށް ޖަމާކުރަމުން ގޮސްފައިވެ އެވެ. މިފަދަ ހިޔާނާތްތަކަކީ ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ އިތުބާރު ގެއްލުވައި، ދައުލަތަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދިނުމަށް މަގުފަހިވާ ކަންކަމެވެ. ސީއެސްސީން މިފަދަ މައްސަލަތައް ވަރަށް ސީރިއަސްކޮށް ބަލަމުންދާ ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި ވެސް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ތަހުގީގު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެ އެވެ.

މާލީ ހިޔާނާތުގެ ތަފްސީލުތައް

ސަރުކާރުގެ އިތުބާރު ކުރެވޭ މަސްދަރަކުން ބުނި ގޮތުގައި، މި މައްސަލަ ފެންމަތިވެފައިވަނީ އެ ސްކޫލުގެ މާލީ ރެކޯޑުތައް އޮޑިޓު ކުރުމުގެ ތެރެއިންނެވެ. ބިދޭސީ މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވީ ނަމަވެސް، ޕޭރޯލް ސިސްޓަމުން އޭނާގެ ނަން ނައްޓާލާފައި ނުވާކަން ފާހަގަ ކުރެވި، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް މުސާރަ ދެމުންދިޔަ މައްސަލަ ފަޅާއަރާފައިވަނީ މި ގޮތުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މި ހިޔާނާތް ހިންގުމުގައި ޕޭރޯލް ހިންގާ ދާއިރާއާއި މާލީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށް ބަޖެޓު ކަނޑައަޅާ ދާއިރާގެ އިހުމާލާއި ބައިވެރިވުން ހުރިކަން ތަހުގީގުތަކުން ހާމަވެފައިވެ އެވެ. މި ހިޔާނާތުގެ ޖުމްލަ އަދަދު 1.5 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާ ކަމަށްވާއިރު، މިއީ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ނަގާފައިވާ ބޮޑު އަދަދެކެވެ. މި ފައިސާ ނަގާފައިވަނީ އެ ސްކޫލުގެ ބަޖެޓު އޮފިސަރާ ގާތްގުޅުމެއް އޮންނަ ފަރާތްތަކެއްގެ ބޭންކު އެކައުންޓުތަކަށް ޖަމާކުރުމުންނެވެ.

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު މުވައްޒަފުންގެ ޒިންމާތައް

މި ހިޔާނާތުގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވި ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާ ތިން މުވައްޒަފުންނަކީ އެ ސްކޫލުގެ މާލީ އަދި އިދާރީ ކަންކަމާ ސީދާ ގުޅުންހުރި މަޤާމުތަކެއް ފުރުއްވި ބޭފުޅުންނެވެ. އެޑްމިނިސްޓްރޭޓަރަކީ ސްކޫލުގެ އިދާރީ ހުރިހާ ކަމެއްގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާ އެވެ. ހިއުމަން ރިސޯސް މެނޭޖަރަކީ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތަކާ ގުޅޭ ރެކޯޑުތައް ބަލަހައްޓައި، ޕޭރޯލް ތައްޔާރު ކުރުމުގެ މައިގަނޑު ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭ ފަރާތެވެ. އަދި ބަޖެޓު އޮފިސަރަކީ ސްކޫލުގެ މާލީ ހުރިހާ މުޢާމަލާތްތަކެއްގެ ރެކޯޑު ބަލަހައްޓައި، ބަޖެޓު ހިންގުމުގެ ކަންކަން ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ޒިންމާވާ ފަރާތެވެ. މި ތިން މަގާމުގެ ބޭފުޅުންގެ އިހުމާލުން ނުވަތަ ސީދާ ބައިވެރިވުމަކާ ނުލައި މިފަދަ ބޮޑު ހިޔާނާތެއް ހިންގުން ދަތިވާނެ ކަމަށް ތަހުގީގީ ފަރާތްތަކުން ބުނެ އެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ކަމުގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ އެ ތިން ބޭފުޅުންގެ ބޮލުގައި އެޅުވިފައިވަނީ މި ސަބަބުތަކާ ގުޅިގެންނެވެ.

ނަތީޖާއާއި ކުރިއަށް ހުރި ފިޔަވަޅުތައް

މިފަދަ ހިޔާނާތެއް ސަރުކާރުގެ ސްކޫލަކުން ފެންމަތިވުމަކީ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ މާލީ އަދި އިދާރީ ދާއިރާގެ ސައްޙަކަމާމެދު އާންމުންގެ ހިތުގައި ސުވާލު އުފެއްދިދާނެ ކަމެކެވެ. މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ސީއެސްސީން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވާއިރު، މިކަމުގައި ކުށްވެރިވާ ފަރާތްތަކާމެދު އިތުރު ގާނޫނީ ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އާއި އެންޓި-ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އިން މި މައްސަލަ ތަހުގީގުކޮށް، ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މިފަދަ ކަންކަން ތަކުރާރުވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ މާލީ ހިންގުން ހަރުދަނާކޮށް، ގަވާއިދުތަކަށް ބޯލެނގުން އިތުރުކުރުމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާއި އެހެނިހެން ބެލެނިވެރި މުއައްސަސާތަކުން އިތުރު ބާރުލުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި، އޮޑިޓްތައް ގަވާއިދުން ހިންގައި، ފާހަގަވާ ކަންކަމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ މިފަދަ ހިޔާނާތްތައް ހުއްޓުވުމަށް އެޅިދާނެ އަސާސީ ފިޔަވަޅެކެވެ.

އެހެންކަމުން، މާލޭގެ ސަރުކާރު ސްކޫލަކުން ފެންމަތިވި 1.5 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މި ބޮޑު ހިޔާނާތުގެ މައްސަލައަކީ، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުގައި އިތުރު ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ގޮވާލާ މައްސަލައެކެވެ. ސިވިލް ސާވިސް ކޮމިޝަނުން މި މައްސަލައިގައި އިސް ތިން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ އެފަދަ ކަންކަމަށް ދެވޭ ސީރިއަސް މެސެޖެކެވެ. ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގެ ތެރެއިން ހިޔާނާތްތައް ހިންގުމަކީ ގަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިފަދަ ކަންކަމަށް ބައިވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް އެންމެ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ ކަމަށް އާންމުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ. ތަޢުލީމީ ދާއިރާގައި ސާފުތާހިރުކަމާއި އިޚްލާސްތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ ދަރިވަރުންނަށާއި، މުޖުތަމަޢަށް ނަމޫނާ ދެއްކުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ.