ތެޔޮ އަގު އުފުލުން: ސްޓޮކުގައި ހުރި ތެޔޮ ރައްޔިތުންނަށް އަގުބޮޑުކޮށް ވިއްކަނީތޯ؟
މިހާރު ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެޔޮގެ އަގު ބަދަލުވަމުންދާ ހަލުވި މިނާއެކު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ވަނީ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އުފެދިފައެވެ. ޚާއްސަކޮށް، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ހަނގުރާމައެއް ފެށުނުތާ ފަސްދުވަސް ވެފައިވާ މި ދުވަސްވަރު، ކުރިން އަގުހެޔޮކޮށް ގަނެ ސްޓޮކުކުރެވިފައިވާ ތެޔޮ، މިހާރުގެ އުފުލިފައިވާ އަގުތަކުގައި ރައްޔިތުންނަށް ވިއްކަމުންދާ ކަމުގެ ސުވާލުތައް ގިނަވެއްޖެއެވެ. ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކާއި އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކުގެ ތެޔޮ ވިއްކުމުގެ ސިޔާސަތާ މެދު، އާއްމު ރައްޔިތުންނާއި ކުދި ވިޔަފާރިތަކުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެޔޮގެ އަގުތަކަށް ބަދަލު އަންނަނީ ވަރަށް ގިނަ ސަބަބުތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ހަނގުރާމަތަކަކީ ތެޔޮގެ އަގުތައް މައްޗަށް ޖައްސައި، ދުނިޔޭގެ އިޤްތިސާދަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރާ ކަންކަމެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި، ތެޔޮ އުފައްދާ ޤައުމުތަކުން ތެޔޮ ނެރޭ މިންވަރަށް ބަދަލު އައުމާއި، ތެޔޮ އުފުލުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. މިހާރު ފެށިފައިވާ ހަނގުރާމައަކީވެސް ތެޔޮ ބާޒާރަށް ވަރަށް ބޮޑު ނޭދެވޭ އަސަރެއް ކުރުވާނެ ކަމެއް ކަމަށް އިޤްތިސާދީ މާހިރުން ދެކެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ތެޔޮ އެތެރެކުރާ ޤައުމުތަކަށް އެއާ ގުޅިގެން ފަސޭހައިން އަސަރުކުރެއެވެ.
މީސް މީޑިއާގައި ގިނަ ބަޔަކު ކުރަމުންދާ ސުވާލުތަކުގެ ތެރޭގައި، ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން، ނުވަތަ އަގުތައް އުފުލުމުގެ ކުރިން، ހެޔޮ އަގުގައި ލިބިފައިވާ ތެޔޮ، މިހާރުގެ ބޮޑު އަގުތަކުގައި ވިއްކަމުންދާ ކަމުގެ ތުހުމަތުތައް ހިމެނެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް، ރާއްޖެއަށް ތެޔޮ އެތެރެކުރާ މައި ކުންފުނިތަކާއި، ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކުން، ހެޔޮ އަގުގައި ހުރި ސްޓޮކު ރައްޔިތުންނަށް ބޮޑު އަގުގައި ވިއްކައި، ފައިދާ ނަގަމުންދާ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ތުހުމަތުކުރަމުންނެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި، ތެޔޮ ކުންފުނިތަކުން އަމަލުކުރާ އުސޫލުތަކާއި، ތެޔޮގެ އަގު ކަނޑައަޅާ ގޮތާ މެދު ސާފުކަން ބޭނުންވާކަމަށް ރައްޔިތުން ބުނެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން، ފިއުލް ސަޕްލައިސް މޯލްޑިވްސް (އެފް.އެސް.އެމް) އާއި އެސްޓީއޯ ކަހަލަ ކުންފުނިތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އެކުންފުނިތަކުން ތެޔޮ ވިއްކަނީ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގެ އަގުތަކަށް ބަލައި، އަދި ރާއްޖެއަށް ތެޔޮ އެތެރެކުރެވޭ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. އެފް.އެސް.އެމްގެ ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވީ، ކުންފުނިތަކުން ތެޔޮ ސްޓޮކުކުރަނީ ގިނަ ދުވަހަށް ދިގުދެމިގެންދާނެ ގޮތަކަށާއި، އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި ބޭނުންކުރަނީ 'ވެއިޓެޑް އެވްރެޖް' އުސޫލުކަމަށެވެ. މާނައަކީ، ކުރިން ގަނެފައިވާ އަގުހެޔޮ ތެޔޮއާއި، ފަހުން ގަނެފައިވާ އަގުބޮޑު ތެޔޮއާއި، މިކަންކަން ހިމަނައިގެން އެވްރެޖް އަގެއް ނެރެ، އެއަގަށް ވިއްކުމެވެ. މިގޮތަށް އަމަލުކުރުމަކީ، ތެޔޮގެ އަގު ކުއްލިއަކަށް ބޮޑުވިޔަ ނުދިނުމަށާއި، ކުއްލިއަކަށް ދަށްވިޔަ ނުދިނުމަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ތެޔޮގެ އަގު އުފުލުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިސާދަށް ވަރަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރާނެ ކަމެކެވެ. މަސްވެރިކަމާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާއަށް ތެޔޮގެ އަގުގެ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ފެންނާނެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް، މަސްވެރިންނަށް ތެޔޮގެ އަގު ބޮޑުވުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ބުރައެކެވެ. އަތޮޅުތެރޭގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ އުޅަދުފަހަރުގެ އަގުތައްވެސް އުފުލި، އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ބޮޑެތި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތް ދޭ ކުންފުނިތަކުން ކަރަންޓު އުފެއްދުމަށް ތެޔޮ ބޭނުންކުރާތީ، ކަރަންޓުގެ އަގަށްވެސް މައްޗަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މިއީ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް އިތުރުކޮށް، ގޭބިސީތަކަށް އިތުރު ބުރައެއް ޖައްސާނެ ކަމެކެވެ.
ސަރުކާރުން މިކަމުގައި އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބަލާއިރު، އިޤްތިސާދީ ތަރައްޤީއަށް ބޭނުންވާ މާހައުލު ބައްޓަންކުރުމަށްޓަކައި، މާކެޓް ހަމަހަމަ ކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމަށް އިޤްތިސާދީ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ. ފެއަރ ޓްރޭޑް ކޮމިޝަނުންވެސް ބާޒާރުގެ ހާލަތު ބަލައި، އަގުތަކަށް ބަދަލު ގެނެވޭ ގޮތްތަކާމެދު ބެލުންތައް ބަލަމުންދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ހާލަތްތަކުގައި، ސަރުކާރަށްވެސް ތެލުގެ އަގުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ހައްލުކުރުމަށް، ސަރުކާރުން އިތުރު ތަފްސީލުތައް ހާމަކޮށް، ތެޔޮ ކުންފުނިތަކުން އަމަލުކުރާ ގޮތްތަކާމެދު ސާފުކަން ދިނުން މުހިންމެވެ.
އާންމުކޮށް ރައްޔިތުންގެ ސުވާލަކީ، ހަނގުރާމަ ފެށުމުން، ގިނަދުވަހަށް ސްޓޮކުކުރެވިފައިވާ ތެޔޮ ކުއްލިއަކަށް އަގުބޮޑުކޮށް ވިއްކުމުގެ ބަދަލުގައި، އާންމުންނަށް ލުޔެއް ދެވިދާނެ ގޮތެއް ހޯދައިދިނުމެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި، ސަރުކާރުގެ ބައިވެރިވުމާއި، ތެޔޮ ކުންފުނިތަކުގެ އިންސާފުވެރިކަމަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ތެޔޮގެ އަގުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ރައްޔިތުންނަށް ކުރާ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި، ކުންފުނިތަކުން ތެދުވެރިކަމާއެކު މައުލޫމާތު ދިނުމާއި، ސަރުކާރުން ގަވާއިދުތަކަށް ބެލުން ހުއްޓާނުލައި މަސައްކަތްކުރުން މުހިންމެވެ. މިކަމުގެ ހައްލެއް ހޯދައިދިނުމަށްޓަކައި، ދެފަރާތުންވެސް ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް ރައްޔިތުން ގޮވާލަމުންދެއެވެ.
