ޒުވާނުން ކައިވެންޏަށް އެހައި ބޭނުން ނުވަނީ، ކައިވެނި ކުރުމަށް ފަހު ކުރާ ހުރިހާ ކަމެއް ކައިވެނި ކުރުމުގެ ކުރީގައި ބިރެއް ޖެހިލުމެއް ނެތި މިނިވަންކަމާއި އެކުގައި ކުރެވޭތީ. ޑރ ރާނިޔާ
ރާއްޖޭގެ މުޖުތަމަޢުގައި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ކައިވެންޏަށް ހުރި ޝައުޤުވެރިކަން ކުޑަވަމުންދާ މައްސަލައަކީ، ބައެއް ފަރާތްތަކުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުން އަންނަ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކުރީގެ ޖީލުތަކާ އަޅާބަލާއިރު، މިހާރުގެ ޒުވާނުން ކައިވެންޏަށް އަވަހަށް އަޅައިނުލުމާއި، ބައެއް ފަހަރު ކައިވެންޏަކަށް އެއްގޮތަކަށް ވެސް ޝައުޤުވެރިކަމެއް ނުހުރުމަކީ، މުޖުތަމަޢީ އަދި ސަޤާފީ ގޮތުން ފުންކޮށް ބަލަންޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުތަކާއި، މުޖުތަމަޢަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ތަފާތު ނަޒަރުތައް ހުށަހެޅެމުންދާއިރު، އިޖިޕްޓުގެ މަޝްހޫރު ޑރ. އެއް ކަމަށްވާ ޑރ ރާނިއާ މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޚާއްސަ ނަޒަރިއްޔާއެއް ހާމަކުރައްވައިފިއެވެ.
ޑރ. ރާނިއާ ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، މިހާރުގެ ގިނަ ޒުވާނުން ކައިވެންޏަށް އެހައި ބޭނުން ނުވަނީ، ކައިވެނި ކުރުމަށް ފަހު ކުރާ ހުރިހާ ކަމެއް ކައިވެނި ކުރުމުގެ ކުރީގައި ބިރެއް ޖެހިލުމެއް ނެތި މިނިވަންކަމާއި އެކުގައި ކުރެވޭތީއެވެ. "އެއިން މީހަކަށް ލިބޭ އަދަބެއް ނޯވޭ، ދެން ކީއްކުރަންތޯ އިތުރު ޒިންމާތަކެއް ބޮލުގައި އަޅަނީ؟" މި ސުވާލު، ޑރ. ރާނިއާ ކުރައްވާ ސުވާލަކީ، ޒުވާނުންގެ މިހާރުގެ ސިކުނޑީގައި ހިނގާ ވިސްނުމެއްގެ ތަރުޖަމާއެކެވެ. ކައިވެނީގެ ބޭރުން ޖިންސީ ގުޅުންތަކާއި، އެކުގައި އުޅުމުގެ މިނިވަންކަން ލިބިފައިވާއިރު، ކައިވެންޏަކަށް ވަނުމަށް ބޮޑު މޮޓިވޭޝަނެއް ނެތްކަމަށް ޑރ. ރާނިއާ ދެކެވަޑައިގަނެއެވެ. މިއީ މުޖުތަމަޢުގައި ދީނީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ކަށަވަރުކަން ދޫވެފައިވާލެއް ބޮޑުކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރައްވައެވެ.
ޑރ. ރާނިއާގެ މި ނަޒަރިއްޔާގައި، ކައިވެންޏަށް ނުވަދެ، ކައިވެނީގެ ތެރޭގައި ކުރެވޭ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރެވޭނަމަ، ކައިވެންޏަކީ އިތުރު ބުރައެއްގެ ގޮތުގައި ޒުވާނުންނަށް ފެންނަނީއެވެ. ކައިވެނި ކުރުމުން އަންނަ ޒިންމާތަކަކީ، ދަރިން ބެލެހެއްޓުމާއި، ގޭތެރޭގެ ކަންކަން ހިންގުމާއި، ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ އިޖުތިމާޢީ އަދި މާލީ ބުރަތަކެވެ. މި ޒިންމާތަކަށް ޖެހިލުންވުމަކީ، ގިނަ ޒުވާނުން ކައިވެނި ފަސްކުރުމަށް ނުވަތަ ކައިވެންޏަކަށް ނުވަނުމަށް ހުރި ބޮޑު ސަބަބެއް ކަމަށް އޭނާ ދެކެވަޑައިގަނެއެވެ. ޒިންމާ ނެތި މިނިވަންކަމާއެކު އުޅެވޭނަމަ، އެތައް ޒިންމާތަކެއް ބޮލުގައި އަޅައިގެން އުޅުމަށް ޒުވާނުންގެ ޝައުޤުވެރިކަން ދަށްވުމަކީ ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ޑރ. ރާނިއާ ވިދާޅުވެއެވެ.
މިފަދަ ވިސްނުމަކީ، ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ އަސާސަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް މުޖުތަމަޢު ދިރާސާ ކުރައްވާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ކައިވެނީގެ މުޤައްދަސް ގުޅުންތައް ދޫކޮށްލެވުމަކީ، ޢާއިލީ ގުޅުންތަކަށް ބުރުއެރުމާއި، ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކާއި، މުޖުތަމަޢުގައި ފަސާދަ ގިނަވުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އަގުތަކާއި، ދިވެހި ސަޤާފަތުގެ ތެރޭގައި ކައިވެންޏަކީ އަބަދުވެސް ވަރަށް މުހިންމު އަސާސެއް ކަމުގައި ވެސް ޑރ. ރާނިއާ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. ކައިވެނި ނުކޮށް ގުޅުންތައް ބަދަހިވުމުން، އެ ގުޅުންތަކަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ސިފައެއް ނުލިބުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ، އެހެން ނަފްސާނީ އަދި އިޖުތިމާޢީ މައްސަލަތަކަށް ވެސް މަގުފަހިވެގެންދެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ޒުވާނުން ކައިވެންޏަށް ޝައުޤުވެރިކަން ދަށްވުމުގައި ހުރި ހަމައެކަނި ސަބަބަކީ ޑރ. ރާނިއާ ފާހަގަކުރެއްވި ކަންތައްތަކެއް ނޫންކަމަށް ވެސް ބައެއް މީހުން ދެކެއެވެ. އިޤްތިޞާދީ ގޮންޖެހުންތަކާއި، ކިޔެވުމާއި ކެރިއަރަށް ދޭ އިސްކަން ބޮޑުވުމާއި، ބަދަލުވަމުންދާ މުޖުތަމަޢީ އަދި ދުނިޔެވީ ވިސްނުންތަކަކީ ވެސް މިކަމުގައި އަސަރުކުރާ ކަންތައްތަކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޑރ. ރާނިއާގެ ނަޒަރިއްޔާގައި، ކައިވެނި ނުކޮށް ކުރެވޭ "މިނިވަންކަން" އަކީ، އެހެން ހުރިހާ ސަބަބުތަކަށް ވުރެ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ޒުވާނުންނަށް ކައިވެނީގެ ސައްހަ އަގުތަކާއި، އޭގެން ލިބޭ ހިމާޔަތާއި، އުފާވެރިކަން ރަނގަޅަށް އަންގައިނުދެވުމަކީ، މިކަމަށް މެދުވެރިވާ މުހިންމު ސަބަބެއް ކަމަށް ވެސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
އެހެންކަމުން، ޑރ. ރާނިއާގެ މި ޚިޔާލުތަކަކީ، ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކައިވެނީގެ ހާލަތާއި، ޒުވާނުންގެ ވިސްނުންތަކާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ޚިޔާލުތަކެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޒުވާނުންގެ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ހުރިހާ ފެންވަރެއްގައި، ޚާއްސަކޮށް ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި، މައިންބަފައިންނާއި، ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން މިކަމަށް ސަމާލުކަންދީ، ހައްލުތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ މައްސަލައެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ކައިވެނީގެ މުހިންމުކަން މުޖުތަމަޢުގައި އަލުން ހިފަހައްޓައި، ޒުވާނުންނަށް ކައިވެނީގެ ތެރެއިން ލިބޭ ހިމާޔަތާއި، އުފާވެރިކަމާއި، ސުކޫން ދައްކައިދިނުމަކީ، މިހާރުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމެވެ.
