ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއާއި ޓްރަމްޕުެ ނުބައި ހީލަތްތެރި ރޭވުން: ކާމިޔާބެއް ނުވި

ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ގޭހުގެ މުހިންމު ސަޕްލައި ދޮރު ކަމަށްވާ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި، އެ ސަރަހައްދަށް އަސްކަރީ މަނަވަރުތައް ފޮނުވުމަށް އެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ބައެއް ބޮޑެތި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގައުމުތަކަށް އެދިވަޑައިގެންނެވުމުން، އެކަމަށް އެ ގައުމުތަކުން އިންކާރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. ދެކުނު ކޮރެޔާ، ޗައިނާ، ޖަޕާނު، ފަރަންސޭސިވިލާތް އަދި އިނގިރޭސިވިލާތް ހިމެނޭ ގޮތަށް ގިނަ ގައުމުތަކަކުން ވަނީ، ޓްރަމްޕްގެ މި އެދުމަށް ދުރުހެލިވެ، އެ ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން ހީނަރުވިޔަ ނުދިނުމަށް އިސްކަން ދީފައެވެ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރީގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް %20 ތެޔޮ ދަތުރުކުރާ މައި މަގެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ތެޔޮ އުފައްދާ ގައުމުތަކުން ދުނިޔޭގެ އެހެން ބައިތަކަށް ތެޔޮ ފޮނުވުމަށް ބަރޯސާވެފައިވާ މި ކަނޑުއޮޅިއަކީ، ދުނިޔޭގެ އިޤްތިސާދަށް އޭގެ ސަލާމަތްކަން ނުހަނު މުހިންމު ތަނެކެވެ. އިރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ގުޅުން ގޯސްވެ، އެ ސަރަހައްދުގައި ހަމަޖެހުން ނެތިގެންދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، މި ކަނޑުއޮޅީގެ ސަލާމަތަށް ބިރުވެރިކަން ކުރިމަތިވެއެވެ. ޓްރަމްޕްގެ އެދުމުގެ މަޤްސަދަކަށްވީ މި ބިރުވެރިކަން ނައްތާލައި، ސަޕްލައިގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުން ނޫންކަމަށް މުރާސިލުން ދެެކެއެވެ.

އެމެރިކާއާއި އިރާނާ ދެމެދު ހީކުރި ގޮތަށް ގުޅުން ގޯސްވެ، އިރާނުގެ ފަރާތުން ކަނޑުއޮޅި ކައިރީގައި ހަރަކާތްތައް އިތުރުކުރުމުން، ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ވަނީ މި ކަނޑުއޮޅީގައި ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ ރައްކާތެރިކަމާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮފައެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންވީ، އެކުވެރި ގައުމުތަކުގެ އަސްކަރީ އެހީތެރިކަމާއެކު، އިރާނަށް ބާރުގަދަ މެސެޖެއް ދީ، އެ ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރު ގަދަކުރުމެވެ. މިގޮތުން، ތެޔޮ އުފައްދާ މައި ގައުމުތަކާއި، ތެޔޮ ގަންނަ މައި ގައުމުތަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ މަޤްސަދުގައި އަސްކަރީ މަނަވަރުތައް ފޮނުވުމަށް ޓްރަމްޕް ވަނީ އެދިވަޑައިގެންފައެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ މި އެދުމަށް އެއްވެސް ގައުމަކުން އެއްބާރުލުން ނުދިނުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ، އިރާނުގެ ފަރާތުން ދީފައިވާ އިންޒާރުތަކެވެ. މިގޮތުން، އިރާނުގެ އިސްވެރިން ވަނީ، އެ ސަރަހައްދަށް އެމެރިކާގެ އެހީގައި އަސްކަރީ މަނަވަރުތައް އައިސްފިނަމަ، އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ ކޮންމެ އުޅަނދަކަށް ހަމަލާދިނުމުގެ ބާރު އިރާނަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ހާމަކޮށްފައެވެ. މިފަދަ ހަމަލާއެއް ދެވިއްޖެނަމަ، އަސްކަރީ މަނަވަރު ފޮނުވި ގައުމު، އިރާނާ ދެމެދު އުފެދޭ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ނުކުޅެދޭ ހާލުގައި ވަނުން އެކަށީގެންވެއެވެ. މިކަމަށް ގިނަ ގައުމުތަކުން ބިރުގަނެފައިވާއިރު، އެއްވެސް ގައުމަކުން ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އެމެރިކާއާއި އިރާނާ ދެމެދު އުފެދޭ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވެ، އެ ގައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުންނާއި އިޤްތިސާދަށް ގެއްލުން ކުރިމަތިކުރުމަކީ އެއްވެސް ގައުމެއް ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ އެދުމަށް އެއްބާރުލުން ނުލިބުނު މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:

ހަނގުރާމައަށް ނުފެތުން: ޓްރަމްޕްގެ އެދުމަށް އިޖާބަ ދީފިނަމަ، އިރާނާ ދެމެދު އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކެއް އުފެދި، ހަނގުރާމައަކަށް ވެއްދިދާނެކަމުގެ ބިރު. މިހެންވެއްޖެނަމަ، އެ ގައުމުތަކުގެ އިޤްތިސާދަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވެދާނެއެވެ.

އިޤްތިސާދީ މަސްލަހަތު: ޗައިނާ، ޖަޕާނު އަދި ދެކުނު ކޮރެޔާއަކީ އިރާނުން ތެޔޮ ގަންނަ މައިގަނޑު ގައުމުތަކެވެ. އިރާނާ ދެމެދު ގުޅުން ގޯސްވުމަކީ، އެ ގައުމުތަކުގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިއަށް ބުރޫއެރުމެވެ. މިހެންވެ، އެ ގައުމުތަކުން އިސްކަންދެނީ ދެފަރާތުގެ ގުޅުން ހަމަޔަކަށް އެޅި، ސުލްހަ މަސްލަހަތު ދެމެހެއްޓުމަށެވެ.

ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގާނޫނު: ބައެއް ގައުމުތަކުން ވިސްނާފައިވަނީ، އެމެރިކާގެ މި އެދުމަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގާނޫނުތަކާ އެއްގޮތް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި ހަމައެކަނި އެމެރިކާގެ މަސްލަހަތަށްޓަކައި އެހެން ގައުމުތަކުގެ އަސްކަރީ ބާރު ބޭނުންކުރުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ސަރަހައްދުގައި ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށް ގިނަ ގައުމުތަކުން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދާއިރު، ޓްރަމްޕްގެ މި އެދުމަށް އެއްބާރުލުން ނުލިބުމަކީ، އެ ގައުމުތަކުން އިސްކަންދެނީ ހަނގުރާމައަކަށް ނުފެތި ސުލްހަވެރިކަމަށް ކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ. ދުނިޔޭގެ މުހިންމު މި ސަރަހައްދުގައި ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށް، އެމެރިކާއާއި އިރާނާ ދެމެދު ސުލްހަ މަސްލަހަތުގެ މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްގެންދިއުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގައުމުތަކުން މިފަދަ ހަމަޖެހުމަށް ގޮވާލާ، ހަނގުރާމައަށް ނުފެތި، ހަރުދަނާ ސިޔާސީ ގޮތްތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.