އިސްލާމީ ރިވެތި އަޚްލާޤާއި އާދަތަކުގެ މުހިންމުކަން
އިސްލާމީ ރިވެތި އަޚްލާޤާއި އާދަތަކުގެ މުހިންމުކަން
އިސްލާމްދީނަކީ ހަމައެކަނި އަޅުކަންތަކަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ދީނެއް ނޫނެވެ. އެއީ މީސްތަކުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ދާއިރާއަކަށްވެސް ރިވެތި އުޞޫލުތަކާއި ހެޔޮ އަޚްލާޤެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ފުރިހަމަ ދިރިއުޅުމުގެ ނިޒާމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި އެންމެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ރިވެތި އަޚްލާޤާއި ހެޔޮ އާދަތައް ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ އަޚްލާޤެއް ބިނާކުރުމަކީ މުސްލިމަކު ކުރުން ލާޒިމު ކަމެއްކަމަށް ދީނުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. މިއީ މީސްތަކުންގެ މެދުގައި އުފެދޭ ގުޅުންތަކާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ހަމަޖެހުމަށްވެސް ވަރަށް މުހިންމު އަސާސެކެވެ.
އިސްލާމީ އަޚްލާޤުގެ ބިންގަލަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ﷺ ގެ ސުންނަތެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ގެ ދިރިއުޅުއްވުން ވަނީ މުޅި އިންސާނިއްޔަތަށް ނަމޫނާއެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަން ހުރި ފުރިހަމަ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްފުޅު ކުރައްވާފައިވެއެވެ. "ތިމަންކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވުނީ ހެޔޮ އަޚްލާޤު ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށެވެ." މި ޙަދީޘްފުޅުން އިސްލާމްދީނުގައި އަޚްލާޤަށް ދެވިފައިވާ މުހިންމުކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ސާފުވެގެންދެއެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައިވެސް ވަނީ މީސްތަކުންނަށް ހެޔޮ ބަސް ބުނުމަށާއި، ހެޔޮކަންތަކަށް އަމުރުކޮށް ނުބައިކަންތައް މަނާކުރުމަށް ވަރަށް ގިނަ އާޔަތްތަކުގައި ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ.
އިސްލާމީ ރިވެތި އަޚްލާޤުގެ ތެރޭގައި އެތައް ކަމެއް ހިމެނެއެވެ. އޭގެތެރެއިން އެއްކަމަކީ ބަޔަކު ބުނާ ބަހަށް އިޙްތިރާމްކުރުމާއި ހެޔޮ ބަހުން ވާހަކަ ދެއްކުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މައިންބަފައިންނާއި ދޮށީ މީހުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން އަވަށްޓެރިންނާއި، ދަތުރުވެރިންނާއި، ނިކަމެތިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމާއި އެހީތެރިވުމަކީވެސް އިސްލާމީ ރިވެތި އާދަތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. ހަމައެފަދައިން، ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމަކީ މުސްލިމެއްގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ކޮންމެހެންވެސް ހުންނަންޖެހޭ ސިފަތަކެކެވެ. ދެބަސްވުންތަކުން ދުރުހެލިވެ، މަޢާފުކުރުމާއި، ސުލްޙަވެރިކަމަށް އިސްކަންދިނުމަކީވެސް އިސްލާމީ އަޚްލާޤުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ.
މިފަދަ ރިވެތި އަޚްލާޤެއްގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގައި އެއްބައިވަންތަކަމާއި، އުފާވެރިކަން އިތުރުވެގެންދެއެވެ. އަޚްލާޤީ ރީތި ސިފަތަކަކީ މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ލޯތްބާއި ކުލުނު އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވާ ކަންތައްތަކެވެ. އަދި ޒުވާބުތަކާއި ފިތުނަފަސާދަތަކުން މުޖުތަމަޢު ސަލާމަތްވެ، އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން ކުރިއެރުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ރިވެތި އަޚްލާޤު ގެންގުޅެން އަންގަވާފައިވަނީ ހަމައެކަނި އަޅުކަންތަކުގެ ތެރޭގައި ނޫނެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި، ވިޔަފާރީގައި، އަވަށްޓެރިންނާއި ގާތްގުޅުން ހުރި މީހުންނާއެކު ދިރިއުޅުމުގައިވެސް މިފަދަ އަޚްލާޤު ގެންގުޅުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ. އެހެނީ، އަޚްލާޤަކީ މުސްލިމެއްގެ ފުރިހަމަކަން ދައްކުވައިދޭ މިންގަނޑެއްގެ އިތުރުން، އެއީ ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟުރަތުގައި ޘަވާބު ލިބޭނެ އަޅުކަމެއްވެސްމެއެވެ.
މުސްލިމުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ރާވައި ހިންގުމަށް އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވާ ރިވެތި އަޚްލާޤާއި ހެޔޮ އާދަތަކަކީ ދުނިޔެވީ ދިރިއުޅުމުގައިވެސް އަދި އާޚިރަތުގެ ބާއްޖަވެރިކަން ހޯދުމަށްވެސް ވަރަށް މުހިންމު އަސާސެކެވެ. މިފަދަ އަޚްލާޤެއް މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ދެމެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ އީމާންކަމުގެ ފުރިހަމަކަމުގެވެސް ހެތްކެކެވެ. ވީމާ، ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް އިސްލާމީ ރިވެތި އަޚްލާޤަށް ފަރުވާތެރިވެ، އެއަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ކުރިއެރުމާއި ހަމަޖެހުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
