އިންސާނާގެ ހިތާއި، ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން: ހައިރާންކުރުވަނިވި ގުޅުމެއް

އިންސާނާގެ ހިތާއި، ﷲގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ އެންމެ މުހިންމު ގުނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިތަކީ ޚާއްޞަ މަޤާމެއް ލިބޭ ގުނަނެކެވެ. އުފަންވީއްސުރެ މަރުވަންދެން، އެއްވެސް ވަގުތަކަށް މަޑުނުޖެހި، ގަޑިއެއްގެ ކަށިގަނޑެއް ފަދައިން މަސައްކަތްކުރާ މި ކުޅަދުންތެރި ގުނަވަނަކީ، ޢިލްމީ ގޮތުންނާއި ދީނީ ގޮތުން ވެސް ތަފްޞީލީ ދިރާސާތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ގުނަނެކެވެ. މި މަޒުމޫނުގައި، އިންސާނާގެ ހިތުގެ މަސައްކަތުގެ ޢަޖައިބުތަކާއި، އެއިން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން ފާޅުވާ ގޮތާމެދު އަލިއަޅުވާލާނަމެވެ.

އިންސާނާގެ ހިތަކީ މާޝާﷲ، ގާތްގަނޑަކަށް ކޮންމެ މިނިޓަކު 60 އާއި 100 ފަހަރާ ދެމެދަށް ޖަހައި، ދުވާލަކު 100،000 ފަހަރަށްވުރެ ގިނައިން ޖަހާ ގުނަނެކެވެ. ކޮންމެ ހިނދެއްގައި ލޭ ޕަމްޕުކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެ ސެލްއަކަށް އޮކްސިޖަންއާއި ކާނާގެ މާއްދާތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ހިތުގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތެވެ. މިއީ އެއްވެސް އިންސާނެއްގެ އިޚްތިޔާރެއް ނެތި، އަމިއްލައަށް ހިންގާ ނިޒާމެކެވެ. ބައެއްފަހަރު ވަރުގަދަ މަސައްކަތެއް ކުރާއިރު ނުވަތަ ބިރުގަންނަ ކަމެއް ދިމާވުމުން ހިތް އަވަސްވެ، ލޭ ޕަމްޕުކުރުން އިތުރުކުރެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ހިތުގެ މަސައްކަތް ހަމައަށް ގެނައުމަށް، ހަށިގަނޑުގެ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުން ވަރަށް ހައިރާންކުރުވަނިވި ގޮތަކަށް މަސައްކަތްކުރެއެވެ. ހިތް ބެހިފައިވަނީ ހަތަރު ބަޔަކަށެވެ. މިއިން ކޮންމެ ބަޔަކަށް ވަކިވަކި މަސައްކަތްތަކެއް ހަވާލުވެފައިވެއެވެ. މިބައިތަކުގެ ދެމެދުގައިވާ ވޭލްވްތަކުން ލޭގެ ދަތުރުކުރުން އެއްފުށްކޮށް ހިފަހައްޓައެވެ. މި މުޅި ނިޒާމަކީ ފުރިހަމަ އިންޖިނިއަރިންގެ ބައްޓަމަކަށް އޮންނަ ނިޒާމެކެވެ.

ހިތުގެ މިފަދަ ފުރިހަމަ ނިޒާމެއް ހަށިގަނޑުގައި އުފެދި، އަމިއްލައަށް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް ދެކެ، އެއީ އޭގެ އަމިއްލައަށް އުފެދިފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށް ބުނާނެ މީހަކު ނުވެއެވެ. މި ނުހަނު ކޮމްޕްލެކްސް، އަދި ހައިރާންކުރުވަނިވި ނިޒާމަކީ، އެންމެހާ ކަމަކަށް ކުޅަދުންވަންތަ، ޢިލްމުވެރި، ހިކުމަތްތެރި ޚާލިޤެއްގެ ބާރުވެރިކަން ދައްކުވައިދޭ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ހެއްކެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އެކަލާނގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ މައްޗަށް ދަލީލުކުރާ އެތައް އާޔަތެއް ބާވައިލައްވާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިންސާނާގެ އުފެއްދުންތަކުގެ ވާހަކަ ވެސް ހިމެނެއެވެ.

އިބުރާހިމް ސޫރަތުގެ 19 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. "އުޑުތަކާއި ބިން حق ގޮތުގައި، ﷲ ނޫން ފަރާތަކުން އުފެއްދި ކަމަށް ނުދެކެމު ހެއްޔެވެ؟ އެކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވައިފިނަމަ، އެބައިމީހުން ނައްތައިލައްވައި، އާ އުފެއްދުންތަކެއް ގެންނަވައިފާނެތެވެ." މި އާޔަތުން ދޭހަވަނީ، ﷲ ސވ ގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން އުޑުތަކާއި ބިމުގެ އުފެއްދުމުގައި ހިމެނޭ ފަދައިން، އިންސާނާގެ ކޮންމެ ގުނަނެއް އުފެއްދުމުގައިވެސް ހިމެނޭކަމެވެ. ހިތަކީ ވެސް އެފަދަ ﷲ ސވ ގެ އުފެއްދެވުމުގެ އަޖައިބުތައް ހިމެނޭ ގުނަނެކެވެ.

އިންސާނާގެ ހިތް އޭގެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުން، އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުން ނިމުމަކަށް އާދެއެވެ. މިއީ ހިތުގެ އަގު ވަޒަންކުރުމަށް ދެވޭ އެންމެ ބޮޑު ނިޝާނެވެ. މާތް ﷲ ދެއްވާފައިވާ މިފަދަ ބޮޑު ނިޢުމަތަށް ޝުކުރުވެރިވުމަކީ ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވާ ކަމެކެވެ. ހިތް ސިއްހަތު ރަނގަޅުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ ވެސް މި ނިޢުމަތަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ އެއް ބައެވެ. ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުނުކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ހިތުގެ ސިއްހަތަށްޓަކައި މުހިންމު ކަންކަމެވެ.

އިސްލާމްދީނުގައި ހިތަކީ ހަށިގަނޑުގެ މައިގަނޑު ގުނަން ކަމުގައި ބަލައެވެ. ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ސައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައިވެއެވެ. "ހަށިގަނޑުގައި މަސްކޮޅެއް ވެއެވެ. އެ ރަނގަޅުވެއްޖެނަމަ މުޅި ހަށިގަނޑު ރަނގަޅުވެދެއެވެ. އަދި އެ ގޯސްވެއްޖެނަމަ މުޅި ހަށިގަނޑު ގޯސްވެދެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެއީ ހިތެވެ." މި ޙަދީޘްފުޅުން ދޭހަވަނީ ހިތަކީ އީމާންކަމުގެ މަޤަރު ކަމާއި، ހިތުގެ ސާފުކަމާއި ރަނގަޅުކަމަށް އިސްލާމްދީނުން ދެއްވާފައިވާ އަހައްމިއްޔަތެވެ. ހިތުގެ ޖިސްމާނީ މަސައްކަތުގެ އިތުރުން، އެއީ ރޫޙާނީ އަދި ނަފްސާނީ މަރުކަޒުކަމަށް ވެސް ބެލެވެއެވެ.

އިންސާނާގެ ހިތަކީ، އޭގެ ޢަޖައިބުތަކުން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން ދައްކުވައިދޭ ވަރަށް މުހިންމު ނިޝާނެކެވެ. މިފަދަ ނުހަނު ފުރިހަމަ ގުނަވަނެއް އިންސާނުންނަށް ދެއްވުމަކީ ﷲ ސވ ގެ ރަޙުމަތާއި ކުޅަދުންވަންތަކަން ހާމަވާ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކުވެސް މި ނިޢުމަތުގެ އަގު ދަނެ، ﷲ ސވ އަށް ޝުކުރުވެރިވެ، ހިތުގެ ޖިސްމާނީ އަދި ރޫޙާނީ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.