ޚުޠުބާ: އަމިއްލައަށް މަރުވާ މީހުންގެ ކަށުނަމާދުގައި ވެރިން ބައިވެރި ނުވުމަށް ޢިލްމުވެރިން އިއްތިފާގުވެއެވެ.
ޚުޠުބާ: އަމިއްލައަށް މަރުވާ މީހުންގެ ކަށުނަމާދުގައި ވެރިން ބައިވެރި ނުވުމަށް ޢިލްމުވެރިން ގޮވާލާފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވިއްޖެއެވެ. މިއީ މުޖުތަމަޢަށް ވަރަށް މުހިންމު އަދި ފުން މާނައެއް އެކުލެވޭ އިރުޝާދެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި މައްޔިތަކަށް ކަށުނަމާދު ކުރުމަކީ ފަރުޟުކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ހަރާމްކަން ބޮޑުކަމުން، ވެރިންގެ ފަރާތުން ހަރުކަށި މެސެޖެއް ދިނުމަކީ ބޭނުންތެރި ކަމެއް ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ދެކެވަޑައިގަންނަވައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި މައްޔިތާއަށް ކުރެވޭ ދުޢާއެއްގެ ގޮތުގައި ނުބަލައި، މުޖުތަމަޢަށް ނަސޭހަތެއް ދިނުމުގެ ބައިވެސް މިކަމުގައި އެކުލެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.
ކަށުނަމާދަކީ މުސްލިމު މައްޔިތެއްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ހެޔޮ ދުޢާތަކެއް އެކުލެވޭ ނަމާދެކެވެ. މިއީ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ފަރުޟުކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް ކަމުން، ކޮންމެ މުސްލިމަކު މަރުވުމުންވެސް އޭނާގެ ކަށުނަމާދު ކުރުން ވާޖިބެވެ. މި ނަމާދުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ މައްޔިތާއަށް ފާފަފުއްސެވުމަށާއި، ރަޙްމަތް ލެއްވުމަށް އެދި ދުޢާކުރުމެވެ. ނަމަވެސް، އިސްލާމްދީނުގައި ފުރާނައަށް އަރައިގަތުމަކީ ބޮޑުވެގެންވާ ފާފައެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާއިރު، އެފަދަ ކަމަކާ ގުޅިގެން މުޖުތަމަޢަށް ނަސޭހަތްތެރިވުމުގެ ގޮތުން ވެރިންނަށް ޚާއްސަ ދައުރެއް އޮންނާނެކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ބުނެއެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ﷺ ގެ ޞަޙާބީންގެ ފަރާތުން ވެސް މުނާފިޤުންގެ ކަށުނަމާދުގައި ބައިވެރިނުވާ ހާދިސާތައް ތާރީޚުގައި ފާހަގަކޮށް ލިޔެވިފައި އެބަހުރި ކަމަށް ޚުޠުބާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް، ނިފާޤީގެ ބޮޑުންގެ ކަށުނަމާދުގައި ރަސޫލާ ﷺ ބައިވެރިވެވަޑައިނުގަތްކަން ހަދީޘްތަކުން އެނގޭނެއެވެ. މިއީ އެފަދަ ފަރާތްތަކުގެ ޢަމަލުތަކުގެ ނުރައްކާތެރިކަން މުޖުތަމަޢަށް ހާމަކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރައްވައިފައިވާ ކަމެކެވެ. މި ހާދިސާތަކުން ލިބޭ ޢިބްރަތަކީ، ވެރިންނާއި އިސް ފަރާތްތަކުން ވަކި ބައެއްގެ ކަށުނަމާދުގައި ބައިވެރިނުވުމުން، އެކަމުގެ ނުރައްކާތެރިކަން މުޖުތަމަޢަށް އިޙްސާސްކޮށްދެވޭނެކަމެވެ.
އަމިއްލައަށް މަރުވާ މީހުންނަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ހަރާމްކަމެއް ކޮށްފައިވާ ބަޔަކަށް ވީހިނދު، އެފަދަ މީހުންގެ ކަށުނަމާދުގައި ވެރިން ބައިވެރިނުވުމަކީ، އެފަދަ ޢަމަލުތަކަށް ހިތްވަރު ނުދިނުމަށާއި، އެއީ ބޮޑު ފާފައެއް ކަމަށް މުޖުތަމަޢަށް އަންގައިދިނުމުގެ ގޮތުން ކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ. މިއީ މައްޔިތާއަށް އަދަބު ދިނުމަށް ވުރެ ބޮޑަށް، ދިރިތިބި ބަޔަކަށް ނަސޭހަތާއި ޢިބްރަތެއް ދިނުމުގެ ގޮތުން ކުރެވޭ ކަމެކެވެ.
ޢިލްމުވެރިން ގޮވާލަނީ އަމިއްލައަށް މަރުވާ މީހުންގެ ކަށުނަމާދުގައި ވެރިން ބައިވެރިނުވުމަށް، އެއީ މުޖުތަމަޢަށް ހަރުދަނާ ޢިބްރަތެއް ދިނުމަށެވެ. ވެރިންނަކީ މުޖުތަމަޢުގެ އިސްނަމޫނާ ކަމުގައި ވާތީ، އެބޭފުޅުންގެ ޢަމަލުތަކުން މުޖުތަމަޢަށް ބޮޑެތި މެސެޖުތަކެއް ދެވޭނެއެވެ. އަމިއްލައަށް މަރުވުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި މަނާކުރައްވާފައިވާ ކަމެއްކަން އެނގިތިބެ، އެކަން ކުރުމުން، ވެރިން އެކަމުން ދުރުހެލިވުމަކީ، އެ ޢަމަލުގެ ނުބައިކަން އެންމެންނަށް ހާމަކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިއީ އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ޢަމަލު ހުއްޓުވުމަށް އެޅޭ ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.
މިކަމުން ދޭހަވަނީ، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ހުރިހާ މުސްލިމަކަށް ކަށުނަމާދު ކުރުން ވާޖިބުކަމުގައި ވިޔަސް، އިޖްތިމާޢީ އަދި ދީނީ ހަމަތަކެއްގެ ތެރެއިން ވަކި ޙާލަތްތަކުގައި ވެރިންގެ ބައިވެރިވުން ނުވަތަ ނުބައިވެރިވުމުން މުޖުތަމަޢަށް ދެވޭ މެސެޖުތަކުގެ މުހިންމުކަމެވެ. މިއީ ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢު އިޞްލާޙުކުރުމަށް ދެވޭ ވަރަށް މުހިންމު އިރުޝާދެކެވެ.
ޚުޠުބާގައި އަމިއްލައަށް މަރުވާ މީހުންގެ ކަށުނަމާދުގައި ވެރިން ބައިވެރިނުވުމަށް ގޮވާލާފައިވުމަކީ، އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސީ އުޞޫލުތަކުގެ ތެރެއިން، ފުރާނައިގެ ޤަދަރު ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި، ނުރައްކާތެރި ޢަމަލުތަކުން މުޖުތަމަޢު ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ. މިއީ މުޖުތަމަޢުގެ ހަމަޖެހުމާއި ދީނީ ރޫޙު ދިރުވުމަށް އެޅޭ ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ޢިލްމުވެރިންގެ މި އިރުޝާދުގެ ސަބަބުން، އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަން މުޖުތަމަޢަށް އިތުރަށް ހާމަވެ، އެފަދަ ޢަމަލުތަކުން ދުރުހެލިވުމަށް އެންމެންނަށް ހިތްވަރު ލިބޭނެކަމަށް އުންމީދު ކުރެވެއެވެ.
