އެމެރިކާއިން ހަތިޔާރު ގަތުން ހުއްޓާލައި، ސައުދީ ސިޔާސަތަށް ބޮޑު ބަދަލެއް
ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވަލީއަހުދު އަދި އެގައުމުގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ ލީޑަރު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން، އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރު ގަތުން ހުއްޓާލުމަށް ނިންމަވައި އެކަން ރަސްމީކޮށް އިއުލާން ކުރައްވައިފި އެވެ. މިފަދަ ނިންމެވުމެއް ނިންމެވީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ސައުދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ވެރިންނާ މެދު ދެއްކެވި އިހާނެތި އަދި ހުތުރު ބަސްމަގާ ގުޅިގެން ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ. މިއީ ދެ ގައުމުގެ ގުޅުމަށް ބޮޑު ބަދަލެއް ގެނުވާނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މުހައްލިލުން ދެކެއެވެ.
ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަކީ އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބަރޯސާވެފައިވާ އެއް ގައުމެވެ. އަދި އެމެރިކާ އަށް ހަތިޔާރު ވިއްކައިގެން އެންމެ ގިނަ ފައިސާ ލިބޭ އެއް ގައުމަކީ ވެސް ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އެވެ. މިހާތަނަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ސިނާއަތަށް އޮއްސަމުންދިޔަ ފައިސާއަކީ ހަމައެކަނި ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތެއްގެ ގޮތުގައި ނޫން ކަމަށް ބެލެވިފައިވެ އެވެ. އެއީ ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ވަފާތެރިކަމުގެ ރަމްޒެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ބެލެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. އެމެރިކާގެ މިސައިލް ސިސްޓަމްތައް އަދި އެހެނިހެން ހަތިޔާރު ގަތުމަކީ އެމެރިކާއާ އެކު އޮންނަ ގާތް ގުޅުމުގެ އަދި ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ދެ ގައުމުން ކުރާ އެއްބާރުލުމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި މީގެ ކުރިން ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ބޮޑު ބައެއް ބިނާވެފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރާއި އަސްކަރީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ މައްޗަށެވެ.
ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ވިދާޅުވީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރު ގަތުން ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށާއި މިއަދަށް ފަހު ދެން އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރު ބޭނުން ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ. އެމަނިކުފާނު މިފަދައިން ވިދާޅުވަމުން ވިދާޅުވީ: ” އަހަރެމެން މިއަދަށް ފަހު އެމެރިކާއިން ހަތިޔާރު ގަތުން ނިންމާލައިފިން.” މިއީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ސައުދީ ވަލީއަހުދަށް އަމާޒުކޮށް ދެއްކެވި ހުތުރު އަދި އިހާނެތި ވާހަކަތަކަށް ދެއްވި ސީދާ ރައްދެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ބެލެވިފަ އެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކަތަކުން ސައުދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ވެރިންގެ ޝަރަފަށާއި އިހުތިރާމަށް އުނިކަމެއް އައިސްފައިވާ ކަމަށް ސައުދީ ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެ އެވެ.
ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާންގެ މި ނިންމެވުމަކީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ސިޔާސަތުގައި އަންނަ ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ފެށުމެއްގެ ގޮތުގައި ސިޔާސީ މުހައްލިލުން ދެކެއެވެ. މިއަދުން ފެށިގެން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އުފެއްދުންތަކަށް ބަރޯސާވުން ހުއްޓާލައި، ސައުދީގެ މިނިވަން ސިޔާސަތެއް ގާއިމުކުރުމަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް އެ މުހައްލިލުން ދެކެއެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދެން ހަތިޔާރު ގަންނާނީ އެމެރިކާ ނޫން އެހެން ގައުމުތަކުން ކަމަށް ވެސް ވަލީއަހުދު އިޝާރާތް ކުރައްވާފައިވެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދުނިޔޭގެ އެހެން ބާރުތަކާއެކު ދިފާއީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމުގެ ފުރުސަތުތައް ފުޅާވެގެންދާނެ އެވެ. ޚާއްސަކޮށް ރަޝިއާ އަދި ޗައިނާ ފަދަ ގައުމުތަކުން ހަތިޔާރު ގަތުމުގެ މަގު ފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް ބެލެވެއެވެ.
މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ސިނާއަތަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަކީ އެމެރިކާގެ އެންމެ މުހިންމު ހަތިޔާރު ގަންނަ އެއް ފަރާތެވެ. ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ހަތިޔާރުގެ އެގްރިމަންޓްތައް އޮންނަ އިރު، މި އެގްރިމަންޓްތައް ކެންސަލް ކުރުމަކީ އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރު އުފައްދާ ކުންފުނިތަކަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވާނެ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގައި ހަތިޔާރު އުފައްދާ ކުންފުނިތަކުގެ އާމްދަނީ އަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރާނެ ކަމަށާއި، ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތަކަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރާނެ ކަމަށް އިގްތިސާދީ މުހައްލިލުން ލަފާކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ދިފާއީ ސިނާއަތުގެ ދުނިޔޭގެ މާކެޓްގައި އޮތް ނުފޫޒަށް ވެސް މިކަމުގެ ސަބަބުން އުނިކަން އަންނާނެ އެވެ.
މިއީ މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް އަންނާނެ ވަރަށް ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ފެށުން ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަކީ ސަރަހައްދުގެ އެންމެ ބޮޑު އަސްކަރީ ބާރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ގައުމެކެވެ. އެމެރިކާއާ ދުރުވެ، އެހެން ބާރުތަކާ ގާތްވުމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ބަދަލުތަކެއް އައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ޚާއްސަކޮށް، އިރާނާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ދެމެދުގައި ހޫނުވެފައިވާ ގުޅުމަށް ވެސް މިކަމުގެ ސަބަބުން އަސަރު ކުރާނެ އެވެ. އެމެރިކާގެ ނުފޫޒު ސަރަހައްދުގައި ކުޑަވުމަކީ ރަޝިއާ އަދި ޗައިނާ ފަދަ ގައުމުތަކަށް ސަރަހައްދުގައި ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުސަތު އިތުރުވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ ބާރުތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ އަލާމާތެއް ކަމަށް ވެސް ބެލެވެއެވެ.
ސައުދީ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާންގެ މި ނިންމެވުމަކީ ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ދައުރު ބަދަލުވެގެންދާނެ ކަމުގެ ސިގްނަލެއްގެ ގޮތުގައި މުހައްލިލުން ދެކެއެވެ. އެމެރިކާއާ އޮތް ޒަމާންވީ އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ ގުޅުމަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ އިރު، މީގެ ސަބަބުން މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަޖެހުމާއި ގުޅުންތަކަށް ދުރުރާސްތާގައި ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރާނެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަށް ދުނިޔޭގެ އެހެން ބާރުތަކާއެކު ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، ގައުމުގެ މިނިވަންކަން އިތުރަށް ހަރުދަނާ ކުރުމުގެ ފުރުސަތުތައް ފަހިވެގެންދާނެ އެވެ.
