އީރާނާ ދެކޮޅަށް މުޅި ދުނިޔެ ތެދުވިޔަސް، ހައްގު ދޫނުކުރާނެ ކަމަށް ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވެއްޖެ

އީރާނުގެ ރައީސްގެ ހަރުކަށި ބަސްފުޅު: ހައްގު ދޫނުކުރާނެ ކަމަށް ބުނެ ދުނިޔެއަށް އިންޒާރު

އީރާނާ އެކު ކުރެވެމުންދާ ނިއުކްލިއާ މުއާމަލާތްތަކާ ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކުން ކުރަމުންދާ ފިއްތުންތަކަށް ތެހެރާން ބޯނުލަނބާނެ ކަމަށް އީރާނުގެ ރައީސް މަސޫދު ޕެޒެޝްކިއަން އިއުލާން ކުރައްވައިފިއެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ، މުޅި ދުނިޔެ އީރާނާ ދެކޮޅަށް ތެދުވިޔަސް، އީރާނުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާ އަމާން ނުދެއްވާނެ ކަމަށެވެ. މިއީ އެމެރިކާއާއި ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކާ އެކު ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުން އަލުން ދިރުވުމަށް ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި، އީރާނުގެ ފަރާތުން ދެއްވި ވަރަށް ހަރުކަށި އަދި ސާފު މެސެޖެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރުވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ބަސްފުޅެކެވެ.

އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅިގެން އެމެރިކާއާއި ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން އެ ގައުމާ ދެކޮޅަށް ފިއްތުންތައް ކުރިމަތި ކުރަމުންދާތާ އެތައް އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. 2015 ވަނަ އަހަރު އީރާނާއި ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކާ ދެމެދު އެކުލަވާލެވުނު ޖޮއިންޓް ކޮމްޕްރިހެންސިވް ޕްލޭން އޮފް އެކްޝަން (ޖޭ.ސީ.ޕީ.އޯ.އޭ) އަކީ މި ފިއްތުންތަކަށް ލުއިކުރުމުގެ ގޮތުން އެކުލަވާލެވުނު އެއްބަސްވުމެކެވެ. ނަމަވެސް، 2018 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އެ އެއްބަސްވުމުން ވަކިވެ، އީރާނުގެ މައްޗަށް އަލުން އިތުރު ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅުއްވައިފިއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެ، ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމްގެ މައްސަލަ އިތުރަށް ގޯސްވިއެވެ. މިހާރުވެސް ކުރެވެމުންދާ މުއާމަލާތްތަކުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ ޖޭ.ސީ.ޕީ.އޯ.އޭ. އަށް އަލުން އީރާން ރުޖޫއަކޮށް، އެ ގައުމުގެ ނިއުކްލިއާ ހަރަކާތްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމެވެ.

ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، “އީރާނުން ރަތް ރޮނގެއް އޮރީ ކަނޑައަޅާފަ. ބޭއިންސާފުގެ ކުރިމަތީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޙައްޤު ދޫކޮށް އަމާން ނުދޭނަން މުޅި ދުނިޔެ އަޅުގަނޑުމެންނާ ދެކޮޅަށް ތެދުވިޔަސް.” މި ބަސްފުޅުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ، އީރާނުގެ ގައުމީ ސަލާމަތާއި، ސިޔާދަތީ މިނިވަންކަމާއި، ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމަކީ އެއްވެސް ބަޔަކަށް ދޫކޮށްލެވޭނެ ކަންތައްތަކެއް ނޫން ކަމެވެ. “ރަތް ރޮނގެއް” ކަނޑައެޅުމުގެ މާނައަކީ، ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުއިން ކިތަންމެ ފިއްތުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރިޔަސް، އީރާނުގެ މިނިވަންކަމާއި، ގައުމީ މަސްލަހަތުތައް ދޫކޮށްނުލާނެ ކަމުގެ ސާފު އިންޒާރެކެވެ. މި ބަސްފުޅުތަކަކީ އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ގައުމީ ފިކުރު އާލާކޮށް، ބޭރުގެ ނުފޫޒުތަކަށް ދެކޮޅު ހެދުމަށް ހިތްވަރު ދިނުމަށް ދެއްވި ބަސްފުޅުތަކެއްގެ ގޮތުގައިވެސް ތަފްސީރު ކުރެވެއެވެ.

ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަންގެ މި ބަސްފުޅުތަކާއެކު، ނިއުކްލިއާ މުއާމަލާތްތަކުގެ މުސްތަގުބަލާ މެދު ސުވާލުތަކެއް އުފެދިއްޖެއެވެ. އީރާނުން މިފަދަ ހަރުކަށި موقفެއްގައި ހުރެ ދެމިހުރުމަކީ އެމެރިކާ އަދި ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކަށް ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް އެއްބަސްވުމަކަށް ވާސިލުވުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ބައެއް ސިޔާސީ މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ. އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދެވޭނީ އީރާނުން އެ ގައުމުގެ ނިއުކްލިއާ ހަރަކާތްތަކަށް ވަކި ހުދޫދެއް ކަނޑައަޅައި، ބައިނަލްއަގްވާމީ އޮޑިޓްތަކަށް ހުޅުވާލައިގެން ކަމަށް ބައިނަލްއަގްވާމީ ބާރުތަކުން ގަބޫލުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަންގެ ބަސްފުޅުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ، އީރާނުން އެފަދަ އެއްވެސް ކަމަކަށް ސީދާ ގޮތެއްގައި ރުހުމަކަށް ނާންނާނެ ކަމެވެ.

އީރާނުގެ މި ހަރުކަށި ބަސްފުޅުތަކުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ އަދި ބައިނަލްއަގްވާމީ ގުޅުންތަކަށްވެސް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. ހާއްސަކޮށް، މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަޖެހުމަށް މިކަމުން ބުރޫ އަރާފާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބަ އޮތެވެ. އީރާނުގެ ކައިރީގައިވާ ގައުމުތަކަށް، ހާއްސަކޮށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަދި އިޒްރޭލް ފަދަ ގައުމުތަކަށް މި ބަސްފުޅުތަކަކީ އިންޒާރެއްގެ ގޮތުގައި ފެނިދާނެއެވެ. މިއީ ސަރަހައްދުގައި ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެދާނެ ކަމަށް ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ. މުޅި ދުނިޔެ އީރާނާ ދެކޮޅަށް ތެދުވިޔަސް، އީރާނުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާ އަމާން ނުދެއްވާނެ ކަމަށް ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވެފައިވާއިރު، ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުއިން މިކަމަށް ރިއެކްޓް ކުރާނެ ގޮތެއް ބަލައިގަތުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ރައީސް މަސޫދު ޕެޒެޝްކިއަންގެ މި ހަރުކަށި ބަސްފުޅުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ އީރާނުގެ ހަރުކަށި ސިޔާސަތުތަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމެވެ. ނިއުކްލިއާ މުއާމަލާތްތައް ކުރިއަށް ދިޔަ ނަމަވެސް، އީރާނުން އެ ގައުމުގެ ގައުމީ މަސްލަހަތުތަކަށް އިސްކަންދޭނެ ކަމުގެ ސާފު މެސެޖެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކުގެ ފިއްތުންތަކަށް ބޯނުލެނބުމުގެ މި ނިންމުމަކީ، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އީރާނާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުއާ ދެމެދުވާ ގުޅުންތަކަށް އިތުރު ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެގެންދާނެ ކަމުގެ ސިގްނަލެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.