ބޭހުގެ ސްޓޮކް ބަލައިގެން ބޭސް ދިނުމަށް މިނިސްޓަރު ގީލާގެ އިރުޝާދު: ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް
ރައްޔިތުންނަށް ދެވޭ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން، ޞިއްޙަތާބެހޭ ވަޒީރު ގީލާ ދެއްކެވި ވާހަކަތަކެއްގެ ސަބަބުން މިހާރު އާންމުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބަހުސެއް ހިނގާ، އެކަމާ ގުޅިގެން ވަރަށް ގިނަ ފާޑުކިޔުންތައް އެބަ އަމާޒުވެއެވެ. ޑޮކްޓަރުން ބޭސް ދިނުމުގައި ބޭހުގެ ސްޓޮކް ލިސްޓް ބެއްލެވުމަށް ފަހު، ލިބެން ހުންނަ ބޭހެއް ދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ ބޮޑު އިހުމާލެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު ދެކެ އެބަ ފާޑުކިޔައެވެ. މިގޮތަށް އަމަލުކުރުމުން، ބައްޔާއި ނުގުޅޭ ބޭސް ދިނުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، ރައްޔިތުންގެ ޞިއްޙީ ސަލާމަތާއި، ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކަށް ކުރާ އިތުބާރަށް ހީނަރުކަމެއް އަތުވެދާނެ ކަމަށް ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަކުން އަންނަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.
ޞިއްޙީ ވަޒީރު ގީލާ މިފަދަ ވާހަކައެއް ދެއްކެވުމުގެ އަޑީގައި ބޭސް ހުސްވުމުގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ނުވަތަ ބޭހުގެ ސްޓޮކް ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓުމަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ގިނަ ފަހަރު، ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ މަރުކަޒުތަކާއި ހޮސްޕިޓަލްތަކުން ބޭސް ނެތިގެން ދިމާވާ ދަތިތަކާ ގުޅިގެން ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާތައް އިވެމުންދެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި، ލިބެން ހުރި ބޭސް ބޭނުންކޮށްގެން ބޭސް ދިނުމަކީ ސްޓޮކް މެނޭޖްމަންޓަށް އެޅޭ އެއް ފިޔަވަޅު ކަމަށް ސަރުކާރުން ދެކެފާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ކަމެއްގައި ޑޮކްޓަރުންގެ ބާރަށް އަސަރުކޮށް، ބަލިމީހާއަށް އެންމެ އެކަށޭނެ ފަރުވާ ދިނުމުގެ ފުރުސަތު ހަނިވެގެންދާނެކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ.
އާންމުންގެ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ، މިފަދަ އުސޫލަކަށް އަމަލުކުރުމުން ބަލިމީހާއަށް އެންމެ އެކަށޭނެ ފަރުވާ ނުލިބިދާނެ ކަމެވެ. ބަލިވެގެން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ދާ ބަލިމީހަކަށް، ބައްޔަށް ބޭނުންވާ ބޭސް ސްޓޮކްގައި ނެތް ނަމަ، އެހެން ބޭހެއް ދިނުމުން، ބަލި ރަނގަޅުވުމުގެ ބަދަލުގައި، އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ދިޔުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. މިއީ ޞިއްޙީ ގޮތުން ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ބަދަލުވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ފެނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ރައްޔިތުން ވަނީ މިކަމާ ގުޅިގެން ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔައި، މިފަދަ އުސޫލެއްގެ ބަދަލުގައި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް ރަނގަޅުކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ
މެޑިކަލް އެތިކްސް އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޞިއްޙީ މިންގަނޑުތަކަށް ބަލާއިރު، ޑޮކްޓަރުންގެ އެންމެ އިސް ވާޖިބަކީ ބަލިމީހާއަށް އެންމެ އެކަށޭނެ އަދި އެންމެ ރަނގަޅު ފަރުވާ ދިނުމެވެ. ބަލި ދެނެގަނެ، އެ ބައްޔަށް އެންމެ އެކަށޭނެ ބޭސް ނުވަތަ ފަރުވާ ކަނޑައެޅުމަކީ ޑޮކްޓަރުގެ ފަންނީ ބާރާއި އިޚްތިޔާރެވެ. ސްޓޮކްގައި ބޭސް ނެތުމުން، އެ ބައްޔަށް ނުގުޅޭ ނުވަތަ އެހާނޫން ބޭހެއް ދިނުމަށް ޑޮކްޓަރުންނަށް މަޖުބޫރުކުރުމަކީ، މެޑިކަލް އެތިކްސްއާ ފުށުއެރޭ ކަމެއް ކަމަށް ބަލައިގަނެވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޑޮކްޓަރުންގެ މެދުގައިވެސް ކަންބޮޑުވުންތައް އުފެދި، ފަރުވާ ދިނުމުގައި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ.
މިފަދަ އުސޫލެއްގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކަށް ކުރާ އިތުބާރު ކުޑަވެ، ބަލިމީހުންނަށް ރަނގަޅު ފަރުވާ ނުލިބޭނެކަމުގެ ބިރު އުފެދިގެންދެއެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ބަލިމީހުން ބޭސްފަރުވާއަށް ބޭރު ގައުމުތަކަށް ދިއުން އިތުރުވެ، ގައުމުގެ އިގްތިސާދަށްވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި، ޞިއްޙީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަންނީ މީހުންގެ ރޫޙު ކަނޑުވައިލާ، އެބޭފުޅުންގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސް އެޅޭކަމަށްވެސް ބެލެވެއެވެ.
ބޭހުގެ ސްޓޮކް މެނޭޖްކުރުމުގައި ދިމާވާ ދަތިތައް ހައްލުކުރުމަށް، ޞިއްޙީ ވުޒާރާއިން އެހެން ގޮތްތަކެއް ހޯދުން މުހިންމެވެ. މިސާލަކަށް، ބޭސް ހޯދުމުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމާއި، ބޭހުގެ ސްޓޮކް ރަނގަޅަށް މޮނިޓަރކުރުން ހިމެނެއެވެ. އަދި، ބައެއް ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ސްޓޮކްގައި ބޭސް ނެތްނަމަ، ބަލިމީހުންނަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް އެހެން ތަނަކުން ބޭސް ހޯދުމަށް ފަސޭހަ މަގެއް ހުޅުވައިދިނުން މުހިންމެވެ. ސިއްޙީ ކުއްލި ހާލަތްތަކަށް ތައްޔާރުވެފައި ހުރުމާއި، ބޭހުގެ ދިމާވެދާނެ ދަތިތަކަށް ކުރިން ވިސްނާ ރޭވުންތައް ހެދުމަކީ، މިފަދަ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިއްމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ.
ޞިއްޙީ ވަޒީރު ދެއްކެވި ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން، ރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ދާއިރާގައި ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އުފެދިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ބޭހުގެ ސްޓޮކް މެނޭޖްމަންޓް ރަނގަޅުކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއް ނަމަވެސް، އެކަން ކުރަންވާނީ ބަލިމީހާއަށް ދެވޭ ފަރުވާގެ ފެންވަރަށް އެއްވެސް އިރަކު އަސަރެއް ނާންނަ ގޮތަށެވެ. ޑޮކްޓަރުންގެ ފަންނީ މިނިވަންކަމަށް ބުރޫނާރާނެހެން، އަދި ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ރަނގަޅު ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ގޮތަކަށް ޞިއްޙީ ސިޔާސަތުތައް ބައްޓަންކުރުން މުހިއްމެވެ. މިހާރު ދިމާވެފައިވާ ހާލަތުން ދައްކައިދެނީ، ސަރުކާރާއި ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ އެންމެން ގުޅިގެން، ރައްޔިތުންގެ ޞިއްޙީ ސަލާމަތަށް އިސްކަންދީ، އެންމެ އެކަށީގެންވާ ހައްލެއް ހޯދުމުގެ މުހިއްމުކަމެވެ.
