ޓެލް އަވީވް އަނދާ އަޅިއަށް ވާތަން ފެނުމުން އުފާވޭތަ ؟
މެދުއިރުމަތީގެ ސަރަހައްދުގައި ހިނގަމުންދާ ދިގުދެމިފައިވާ މައްސަލަތަކާއި ހަމަނުޖެހުންތަކަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ބޮޑެތި އިހުސާސްތަކެއް އުފައްދާ ކަމެކެވެ. ޚާއްސަކޮށް، އިޒްރޭލާއި ފަލަސްތީނު ދެމެދު ހިނގާ ކޮންފްލިކްޓްގެ ސަބަބުން، ހަމައެކަނި ސަރަހައްދީ ގޮތުން ނޫން، ބައިނަލްއަގްވާމީ ގޮތުންވެސް ބޮޑެތި ބަހުސްތަކާއި ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތައް އުފެދެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި، ހަމަނުޖެހުމުގެ އެއް ފަރާތަށް ދެރައެއް ޖެހުމުން އަނެއް ފަރާތަށް އުފާވެރިކަމެއް އިހުސާސްވުމަކީ، އާންމުކޮށް ފެންނަ ކަމެއްކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ޓެލް އަވީވް ފަދަ ސިޓީއެއް ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓި، ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ މަންޒަރު ފެނުމުން، އެކި މީހުންނަށް އެކި ގޮތްގޮތަށް އިހުސާސްވުމަކީ މި މައްސަލައިގެ އިންސާނީ އަދި ނަފްސާނީ އެތައް ފަޅިތަކެއް ހިމެނޭކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިލާނީ މިފަދަ އިހުސާސްތައް އުފެދުމުގެ އަސްލުތަކާއި، މި ކޮންފްލިކްޓްގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކާއި، އޭގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދަށް ކުރާ އަސަރުތަކަށެވެ.
އިޒްރޭލާއި ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލައަކީ ގަރުނުތަކެއްގެ ތާރީޚާއި، ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަމާއި، ދީނާއި ސިޔާސަތާ ގުޅިފައިވާ ބޮޑު އެހެނަސް އޮޅުމެއް ނެތް މައްސަލައެކެވެ. 1948 ވަނަ އަހަރު އިޒްރޭލު ދައުލަތް އުފެއްދުމަށްފަހު، މި ސަރަހައްދުގައި ވަނީ ހުއްޓުމެއް ނެތި ހަނގުރާމަތަކާއި ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގާފައެވެ. ގާޒާ ފަޅިއާއި ހުޅަނގު އައްސޭރިއަށް އިޒްރޭލުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާއި، އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވާ ދަތިކަމާއި އަނިޔާތަކަކީ ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން އަބަދުވެސް ހުއްޓިފައިވާ ކަމެކެވެ. މިހާރުވެސް ގާޒާގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަނީ މަރުވެ، އެތައް ބަޔަކު ހާލުގައި ޖެހިފައެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި، ފަލަސްތީނަށް ހެޔޮއެދޭ ފަރާތްތަކުގެ ހިތްތަކުގައި އިޒްރޭލަށް ނަފްރަތާއި ރުޅިވެރިކަން އުފެދުމަކީ، އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި، ހަމަނުޖެހުންތަކާއި އަނިޔާގެ ދިފާޢުގައި ކުރާ ކަމެއްކަމަށް ދެކެއެވެ.
ޓެލް އަވީވް ފަދަ އިޒްރޭލުގެ މުހިންމު ސިޓީއަކަށް ހަމަލާއެއް ދެވި، ނުވަތަ އެ ސިޓީއަށް ގެއްލުމެއް ލިބުމުން ގިނަ ފަރާތްތަކަށް އުފާވެރިކަމެއް އިހުސާސްވުމަކީ، އެ ކޮންފްލިކްޓްގައި ބައިވެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ފުން ނަފްރަތާއި ނުރުހުމުގެ ސިފައެކެވެ. މިފަދަ އިހުސާސްތައް އުފެދެނީ، އަނިޔާ ލިބެމުންދާ ފަރާތްތަކަށް ހެޔޮއެދޭ މީހުންގެ ނަޒަރުގައި، އެއީ އޭގެ ބަދަލު ހިފުމުގެ ގޮތުން، ނުވަތަ އަނިޔާވެރިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް ދިފާޢުގައި ކުރާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކަށް އަބަދުވެސް ތާއީދުކުރާ ގައުމެކެވެ. ދިވެހި ސަރުކާރުންނާއި ރައްޔިތުންނާ ވެސް ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލައިގައި ދެކޭ ގޮތަކީ، އެއީ އިޒްރޭލުން ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ހިފާފައިވާ ބިމެއް ކަމާއި، ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވަމުންދާ އަނިޔާތަކަކީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ގާނޫނާ ޚިލާފު ކަންކަން ކަމެވެ. މިހެން ކަމުން، ސަރަހައްދުގައި ހަމަނުޖެހުމެއް ހިނގައި އިޒްރޭލަށް ގެއްލުމެއް ލިބޭ ހާލަތްތަކުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާންމުންގެ ތެރޭގައި އެކަމަށް ތާއީދުކޮށް ނުވަތަ ހިތްހަމަޖެހުން ފާޅުކުރެއެވެ.
އުފާ ނުކުރަންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ. އެމެރިކާ އަދި އިޒްރާއީލް އަކީ މުސްލިމުންގެ އެންމެ ބޮޑު ދުސްމިނުންނެވެ.
