އެމެރިކާއިން އިރާނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގައި އަވަށްޓެރި ތިން ގައުމަކުން އެހީތެރިވާ ކަމަށް ބުނެ އިރާނުން އދ. އަށް ރަސްމީކޮށް ޝަކުވާ

އެމެރިކާއިން އިރާނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކާއި ދޭ ހަމަލާތަކުގައި، އިރާނުގެ އަވަށްޓެރި ތިން ގައުމެއް ކަމަށްވާ ޔުނައިޓެޑް އެރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫއޭއީ) އާއި ގަތަރު އަދި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށް ބުނެ އިރާނުން އދ. އަށް ރަސްމީކޮށް ޝަކުވާ ހުށަހަޅައިފިއެވެ. މިއީ މެދުއިރުމަތީގައި ގަދަ ބާރުތަކުގެ މެދުގައި ހީވެސް ނުކުރާހައި ބޮޑަށް ހޫނުވެފައިވާ ދާޚިލީ ގުޅުންތަކާއި އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ތެރެއިން ފެނިގެންދިޔަ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އިރާނުން އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހަށް ފޮނުވި ސިޓީއެއްގައި މި ތުހުމަތުތައް ކޮށްފައިވަނީ ވަރަށް ސީރިއަސްކޮށެވެ. މީގެ ސަބަބުން މި ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް އިތުރު ބުރަދަނެއް ލިބި، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގެ ގުޅުމަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ސިޔާސީ ތަޖުރިބާކާރުން ދެކެއެވެ.

އދ. ގައި ހުންނަ އިރާނުގެ ދާއިމީ މިޝަނުން އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހަށް ފޮނުވި ސިޓީގައި ބުނެފައިވަނީ، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަތިންދާބޯޓުތަކުން އިރާނަށް ހަމަލާ ދިނުމަށްޓަކައި ޔޫއޭއީ، ގަތަރު އަދި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވައިގެ ސަރަހައްދާއި އެ ގައުމުތަކުގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ބޭނުންކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އިރާނުން ވަނީ މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާއި ގައުމުތަކުގެ ސިޔާދަތީ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގަތުމެއް ކަމަށް ސިފަކޮށްފައެވެ. ޚާއްސަކޮށް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގުޅުންތަކުގައި އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ އިހުތިރާމާއި، އެއްގައުމުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް އަނެއް ގައުމުން ވަނުމުގެ ހުއްދަ ނުދިނުމުގެ އަސާސީ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށް އެ ސިޓީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިފަދަ އަމަލުތަކަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް އިރާނުން ދެކެއެވެ.

އިރާނުން އިތުރަށް ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާއިން ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ނަގާލުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި މި ގައުމުތަކުން ބައިވެރިވުމަކީ މުޅި މެދުއިރުމަތީގެ ސަލާމަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ. އިރާނުގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހަށް ފޮނުވި ސިޓީގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، އެމެރިކާއަށް މިފަދަ ހަރަކާތްތަކަށް ފުރުސަތު ދިނުމަކީ އެ ގައުމުތަކުން އަމަލީ ގޮތުން އެ ހަމަލާތަކުގައި ބައިވެރިވުން ކަމަށެވެ. މިފަދަ ބައިވެރިވުމަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ހިފެހެއްޓުމަށް އަސާސީ ގޮތުން ބޭނުންވާ އިތުބާރުގެ މާހައުލަށް ލޮޅުން އަރުވާ ކަމެއް ކަމަށް އިރާނުން ބުނެއެވެ. އިރާނުން ބުނަނީ، މިފަދަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން މި ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާއާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަށް އިތުރު ބާރު ލިބި، ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރަށް ގޯސްވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާނެ ކަމަށެވެ.

މި މައްސަލައިގައި އިރާނުން ވަނީ އެ ގައުމުގެ ސިޔާދަތީ މިނިވަންކަމަށް އުނިކަން އަންނަ ފަދަ ކޮންމެ އަމަލަކަށް ރައްދު ދިނުމުގެ ހައްގު ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން އިރާނަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ހާމަކޮށްފައެވެ. ޚާއްސަކޮށް، އދ. ގެ ޗާޓަރުގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮންމެ ގައުމަކަށް ވެސް އަމިއްލަ ދިފާއުގައި ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ހައްގު ލިބިގެންވާ ކަމަށް އިރާނުން ބުނެއެވެ. މިފަދަ ނުރައްކަލަކަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެނަމަ، އެ ގައުމުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ކޮންމެ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް އިރާން ތައްޔާރުކަން މި ބަޔާނުން ދައްކުވައިދެއެވެ. މިފަދަ ބަޔާނަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެކަމުގެ އިންޒާރެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

މި ތުހުމަތުތަކާ ގުޅިގެން ޔޫއޭއީ، ގަތަރު ނުވަތަ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން މިހާތަނަށް ރަސްމީކޮށް އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ތިން ގައުމަކީވެސް އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ގާއިމުވެފައިވާ، އަދި އެމެރިކާއާ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަމުންދާ ގައުމުތަކެކެވެ. މި ގައުމުތަކުގައި ގާއިމުކޮށްފައިވާ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކުގެ ތެރޭގައި ޔޫއޭއީގެ އަލް ދަފްރާ އެއަރ ބޭސް، ގަތަރުގެ އަލް އުދައިދް އެއަރ ބޭސް އަދި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޕްރިންސް ސުލްޠާން އެއަރ ބޭސް ހިމެނެއެވެ. މެދުއިރުމަތީގައި އެމެރިކާގެ ސިޔާސަތުތައް ކުރިއެރުވުމުގައި މި ގައުމުތަކުން މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަމަށްވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އެމެރިކާއާއި މި ގައުމުތަކާ ދެމެދު އޮންނަ އިސްތިރާތީ ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުން، އިރާނުގެ މި ތުހުމަތުތަކަށް އެ ގައުމުތަކުން ދޭނެ ރައްދުތަކާމެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ.