އީރާނުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެފް-35 ސްޓެލްތް ޖެޓަށް ހަމަލާދީފި: އަގުބޮޑު ބޯޓަކަށް އަގުކުޑަ ނިޒާމަކުން ނުރައްކާ
ދުނިޔޭގެ އަސްކަރީ ތާރީޚުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ހާދިސާއެއްގައި، އެމެރިކާގެ ފިފްތު ޖެނެރޭޝަންގެ އެފް-35 ސްޓެލްތް ފައިޓަރ ޖެޓަކަށް އީރާނުން އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދީފިއެވެ. މިއީ މިފަދަ ޖެޓަކަށް އެއްވެސް ގައުމަކުން ހަމަލާދިން ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް ވެފައި، އެމެރިކާގެ މިލިޓަރީގެ އެންމެ އާދަޔާޚިލާފު އަދި އެންމެ އަގުބޮޑު ހަތިޔާރަށް އީރާނުން ދިން ހަމަލާއަކީ ދުނިޔޭގެ އަސްކަރީ މަންޒަރަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފާނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ފާހަގަވެފައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 190 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަގުހުރި މި ބޯޓަށް ހަމަލާދިނުމަށް އީރާނުން ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ އެ ގައުމުން އަމިއްލައަށް އުފެއްދި، އެންމެ 3000 ޑޮލަރުގެ އަގުކުޑަ އެންޓި-އެއަރކްރާފްޓް ޑިފެންސް ސިސްޓަމެކެވެ. މި ހަގީގަތް މިހާރު ސީ.އެން.އެން އިން ވެސް ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.
އެމެރިކާގެ އެފް-35 ލައިޓްނިންގ II ފައިޓަރ ޖެޓަކީ، ސްޓެލްތް ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުން ރޭޑަރަށް ނުފެނި، ދުޝްމަނުންގެ ދިފާއީ ނިޒާމުތަކުން ސަލާމަތްވެވޭނެ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެންމެ ފުރިހަމަ އަދި އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ހަތިޔާރެކެވެ. މި ޖެޓުގެ ޚާއްސަ ގާބިލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި، ވައިގެ ތެރެއިން ވައިގެ ތެރެއަށް އަދި ވައިގެ ތެރެއިން ބިމަށް ހަމަލާދިނުމުގެ ބާރުގެ އިތުރުން، ޖާސޫސީ މައުލޫމާތު އެއްކުރުމުގެ ގާބިލިއްޔަތު ވެސް ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ ބޯޓެއް ރޭޑަރަށް އެރުވުމަކީ ނުވަތަ "ލޮކް" ކުރުމަކީ ވެސް އާދައިގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުން ވަނީ މި ބޯޓަށް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ހަމަލާދީ، އެކަން ދުނިޔެއަށް ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ. އީރާނުން ބޭނުންކޮށްފައިވާ އެންޓި-އެއަރކްރާފްޓް ޑިފެންސް ސިސްޓަމަކީ، އެ ގައުމުން އަމިއްލައަށް ތަރައްގީކޮށްފައިވާ ނިޒާމެއް ކަމަށްވާއިރު، އޭގެ އަގުކުޑަ ކަމުގެ ސަބަބުން މި ހާދިސާގެ މުހިންމުކަން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.
މި ހާދިސާއަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ އަސްކަރީ އުކުޅުތަކާއި، ސްޓެލްތް ޓެކްނޮލޮޖީގެ މުސްތަގުބަލާ މެދު ސުވާލު އުފައްދާ ކަމެކެވެ. ކުރިން ހީކުރެވިފައި އޮތީ، އެފް-35 ފަދަ ސްޓެލްތް ޖެޓްތަކަކީ ދުޝްމަނުންގެ ދިފާއީ ނިޒާމުތަކުން ސަލާމަތްވެވޭނެ، ގާތްގަނޑަކަށް ނުހުއްޓުވޭނެ ހަތިޔާރެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުން މި ދެއްކި ހުނަރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން، އަގުބޮޑު އަދި ކުރިއަރާފައިވާ ހަތިޔާރާ ދެކޮޅަށް އަގުކުޑަ، އެހެނަސް އަސަރުގަދަ ދިފާއީ ނިޒާމުތަކެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ އަސްކަރީ ލަފާދޭ ފަރާތްތަކަށް ވިސްނާލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ޚާއްސަކޮށް، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އުކުޅުތަކާއި، ސްޓެލްތް ޖެޓްތަކަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ސިފައިންނަށް މި ހާދިސާގެ ސަބަބުން ނުރަނގަޅު އަސަރުތަކެއް ކޮށްފާނެއެވެ.
އަސްކަރީ މާހިރުން ދެކޭ ގޮތުގައި، މި ހާދިސާއަކީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ކާމިޔާބީއަކަށްވުރެ ބޮޑު ކަމެކެވެ. އެއީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުމާއި، އަސްކަރީ ބާރުތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަ މިންގަނޑުތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލެއްގެ ހެކިކަމަށެވެ. ސްޓެލްތް ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ މިއަދުގެ ޒަމާނީ ހަނގުރާމައިގެ މުހިންމު ބައެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭއިރު، އީރާނުން މި ދެއްކި ހުނަރަކީ، މިފަދަ ޓެކްނޮލޮޖީތަކަށް ދިމާވެދާނެ ގޮންޖެހުންތައް އިންތިހާއަށް ބޮޑުކުރާ ކަމެކެވެ. މިއީ ތިންވަނަ ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކަށް ވެސް، އަގުބޮޑު ހަތިޔާރަށް ބަރޯސާނުވެ، އަމިއްލަ ގައުމުގައި ތަރައްގީކުރާ ނިޒާމުތަކުން ބޮޑެތި ބާރުތަކަށް ނުރައްކާ ކުރެވިދާނެކަމުގެ ހިތްވަރެއް ދޭ ކަމެއްކަމަށް ވެސް ބައެއް މާހިރުން ބުނެއެވެ.
އެމެރިކާގެ އެފް-35 ފައިޓަރ ޖެޓަކަށް އީރާނުން ހަމަލާދިން މި ހާދިސާއަކީ، ދުނިޔޭގެ އަސްކަރީ ތާރީޚުގެ ސަފްހާތަކަށް އިތުރުވެގެންދާނެ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއްގެ ކާމިޔާބީއަކަށްވުރެ ބޮޑު، ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުމާއި، ބައިނަލްއަޤުވާމީ ގުޅުންތަކަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރާނެ ކަމެކެވެ. ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ދުނިޔޭގެ އަސްކަރީ ބާރުތަކުން އެމެރިކާގެ ސްޓެލްތް ޓެކްނޮލޮޖީގެ ބާރުތަކާމެދު އަލުން ވިސްނާލަން ޖެހިދާނެއެވެ. އަދި އަގުކުޑަ، އެހެނަސް އަސަރުގަދަ ދިފާއީ ނިޒާމުތައް ތަރައްގީކުރުމަށް އިތުރު ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަކީ، މި ހާދިސާގެ ސަބަބުން ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ފެނިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މި ހާދިސާގެ ސަބަބުން މެދުއިރުމަތީގެ ސަރަހައްދުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަން އިތުރަށް ގޯސްވެ، ދުނިޔޭގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް ވެސް ބަދަލުތަކެއް އަތުވެދާނެއެވެ.
