ހޫނުވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި: އިޒުރޭލުގެ 28 ފައިޓާ ޖެޓު ވައްޓާލައިފިކަމަށް އީރާނުން ދަޢުވާކޮށްފި
އިޒުރޭލުގެ 28 ހަނގުރާމަވެރި މަތިންދާބޯޓު ވައްޓާލާފައިވާކަމަށް އީރާނުން ދަޢުވާކޮށްފިއެވެ. މި ދަޢުވާ އައީ ސަރަހައްދުގައި ކުރިންވެސް ހޫނުވެފައިވާ އަދި ނާޒުކު ހާލަތެއްގައެވެ. އީރާނުގެ ރަސްމީ ފަރާތްތަކުން ވަނީ މި ލަފާކުރެވޭ ހަމަލާއެއްގެ ތަފްސީލު ހާމަކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް މިހާތަނަށް އިޒުރޭލުން މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދުގައި ހަމަނުޖެހުން އިތުރުވެދާނެކަމުގެ ބިރު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. ސިޔާސީ މާހިރުން ދެކޭ ގޮތުގައި މި ދަޢުވާއަކީ ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާނެ ކަމެކެވެ.
އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އިޒުރޭލުގެ 28 ހަނގުރާމަވެރި މަތިންދާބޯޓު ވައްޓާލާފައިވަނީ ހަތަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ. އީރާނުގެ އިސް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އިޒުރޭލުގެ ޖެޓުތައް އީރާނުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުން ނުވަތަ އީރާނަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ އޮޕަރޭޝަންތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދަން އުޅުނު ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ހާލަތެއްގައެވެ. މި ދަޢުވާގައި ވައްޓާލެވުނު މަތިންދާބޯޓުތަކުގެ ބާވަތްތަކާއި، މިހާދިސާ ހިނގި ވަކި ތަންތަން އަދި އިތުރު ތަފްސީލެއް ހާމައެއްނުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން ބުނެފައިވަނީ، އެމީހުންގެ ދިފާޢީ ނިޒާމުތައް ވަރަށް ކާމިޔާބުކަމާއެކު މި އޮޕަރޭޝަން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާ ކަމަށާއި، އެއްވެސް މަތިންދާބޯޓެއް އީރާނުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދުގައި ނުވަތަ އެއަށް ދުއްތުރާވާ ހަރަކާތެއް ކުރިޔަށް ގެންދެވުމަށް ފުރުޞަތު ނުދޭނެ ކަމަށެވެ.
މި ދަޢުވާއާ ގުޅިގެން އިޒުރޭލުގެ ދިފާޢީ ބާރުތަކުން (އައިޑީއެފް) ނުވަތަ އިޒުރޭލު ސަރުކަރުގެ އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަދި ރަސްމީ ބަހެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. އާންމުކޮށް މިފަދަ ބޮޑެތި ދަޢުވާތައް ދޮގުކުރުމަށް ނުވަތަ އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ބަހެއް ބުނުމަށް އިޒުރޭލުން އަވަސްކަން ދެއެވެ. ނަމަވެސް މިފަހަރުގެ ހިމޭންކަމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެ، ތެދު ދޮގު ވަކިކުރުން ދަތިވެއެވެ.ނަމަވެސް އީރާނުން މިފަދަ ބަހެއް ބުނެފިނަމަ ކަން ހިނގާފަ އޮންނަނީ އެގޮތައްކަން މާހިރުން ފާހަގަ ކުރެއެވެ. ސިޔާސީ މާހިރުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި، އިޒުރޭލުން މިކަމާ ގުޅިގެން ރަސްމީ ބަހެއް ބުނެފިނަމަ، އީރާނާއި އިޒުރޭލާ ދެމެދު މިހާރުވެސް ހޫނުވެފައިވާ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެ، ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓިދާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބަ އޮތެވެ.
އީރާނާއި އިޒުރޭލާ ދެމެދުގައި ވަނީ ދިގު މުއްދަތެއްގެ ޢަދާވާތްތެރި ގުޅުމެއް ގާއިމުވެފައެވެ. ދެޤައުމުގެ ގުޅުން ގޯސްވުމަށް މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެއް ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިޒުރޭލުގެ ސަލާމަތަށް އީރާނުން ދުއްތުރާކުރާކަމަށް އިޒުރޭލުން ބުނުން، އަދި ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލައަށް އީރާނުން ތާއީދުކުރުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމްތަކާމެދު އިޒުރޭލުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައިވެއެވެ. ފަހުގެ ހާދިސާތަކަށް ބަލާއިރު، އިޒުރޭލުގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ހަމާސްއިން ދިން ހަމަލާތަކަށްފަހު، ޣައްޒާގައި އިޒުރޭލުން ހިންގާ ހަނގުރާމައާއި، ސީރިއާގައި އީރާނުގެ އޮފިޝަލުންނަށް އަމާޒުކޮށްދިން ހަމަލާތައް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. މިފަދަ ހާދިސާތަކަކީ ދެޤައުމުގެ ގުޅުން އިތުރަށް ގޯސްކޮށްލާ ކަންތައްތަކެވެ. މިދެޤައުމުގެ މެދުގައި ހިނގާ ކޮންމެ ހާދިސާއެއްގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ ކަންކަމުގެ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި ދަޢުވާ ތެދުނަމަ، މެދުއިރުމަތީގެ ހާލަތު ވަރަށް ނުރައްކާތެރި މަރުހަލާއަކަށް ދާނެއެވެ. 28 ފައިޓާ ޖެޓު ވައްޓާލުމަކީ ކޮންމެ ޤައުމަކަށް ވެސް ވަރަށް ބޮޑު އަސްކަރީ ގެއްލުމެކެވެ. މިފަދަ ހަމަލާއެއް ދިނުމަކީ އިޒުރޭލުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަލު ހިފަން މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމެކެވެ. މާހިރުން އިޝާރާތް ކުރަނީ، އީރާނުގެ ދަޢުވާ ތެދުކަމުގައި ނުވި ނަމަވެސް، މިފަދަ ދަޢުވާތަކުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެ، ނޭނގިތިބެ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެވޭނެ ކަމަށެވެ.
މި ދަޢުވާތަކަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުން ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވެއެވެ. އެމެރިކާ، ޔޫރަޕްގެ ޤައުމުތައް އަދި އދ. އިން ވަނީ ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން ހިފަހައްޓައި، ހަމަނުޖެހުން އިތުރުނުކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ. ބައެއް ޤައުމުތަކުން މިކަމުގެ ތެދު ދޮގު ބެލުމަށް އިތުރު ތަހުގީގުތައް ހިންގުމަށް ގޮވާލާފައިވާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ވަނީ މިފަދަ ދަޢުވާތައް ދެފަރާތުންވެސް ސާފުކުރުމަށް އެދިފައެވެ. ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި ސުލްހަ އަށް ހުރި ނުރައްކާތައް ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި، ދެފަރާތުންވެސް ހަމަޖެހިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުން އިލްތިމާސްކުރެއެވެ. މި ހާލަތަކީ މެދުއިރުމަތީގައި ސުލްހަ އާއި އަމާންކަން ގާއިމުކުރުމަށް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން ހާމަވާ ކަމެކެވެ.
