އިރާނުން ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު $2 އަށް އުފުލިއްޖެ

ޖޫން 11 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ތެލުގެ އަގު ބެރަލަކަށް 2 ޑޮލަރަށްވުރެ ބޮޑުވެފައިވަނީ، އެމެރިކާއިން އިރާނަށް އިތުރު ހަމަލާތަކެއް ދިނުމާއި ގުޅިގެން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މައިގަނޑު މަގެއް ކަމުގައިވާ ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްލާނެ ކަމަށް އިރާނުން އިއުލާނުކުރުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ ތެލުގެ ބާޒާރުގައި ބޮޑު ހީޓެއް އުފެދި، އަގުތައް ކުއްލިއަކަށް މައްޗަށް ދިޔަ ކަމެކެވެ. ބްރެންޓް ފިއުޗަރސްގެ އަގު ބެރަލަކަށް 2.30 ޑޮލަރު ނުވަތަ 2.47 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 95.40 ޑޮލަރަށް އަރާފައިވާއިރު، ޔޫ.އެސް. ވެސްޓް ޓެކްސަސް އިންޓަރމީޑިއޭޓް (WTI) ކްރޫޑްގެ އަގުވެސް ވަނީ މައްޗަށް ޖެހިފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކާމެދު ކަންބޮޑުވުންތައް އުފެދިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅީގެ މުހިންމުކަން

ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ޕަރްޝިއަން ގަލްފާއި އިންޑިއަން ކަނޑު ގުޅުވައިދޭ މުހިންމު ފެނުއޮޅިއެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރީގެ ގާތްގަނޑަކަށް %20 މި މަގުން ދަތުރުކުރާ ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވެއެވެ. މި މަގު ބަންދުކުރުމުގެ އިއުލާނަކީ ތެލުގެ ބާޒާރަށް ސީދާ އަސަރުކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް، މެދުއިރުމަތީގެ ތެޔޮ އުފައްދާ މައިގަނޑު ގައުމުތަކުން ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓުކުރުމަށް މި މަގު ބޭނުންކުރާތީ، މި މަގު ބަންދުވުމަކީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބުރޫއަރައި، އަގުތައް ހައްދުން ނެއްޓިގެން ދިއުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑު ކަމެކެވެ. މިއީ ސީދާ އަދި ވަގުތީ އަސަރުތަކެއްގެ އިތުރުން، ދިގު މުއްދަތަށް ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުމަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާނެ ކަމެކެވެ.

ތެލުގެ އަގުތަކަށް ކުރި އަސަރު

ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރާނެ ކަމުގެ އިއުލާނާއެކު ތެލުގެ އަގު ކުއްލިއަކަށް މައްޗަށް ދިއުމަކީ މި ދަނޑިވަޅުގައި އަންނަ އާދައިގެ ބަދަލެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގެ މައިގަނޑު ތެޔޮ ބާޒާރުތަކުގައި މިހާރުވެސް އަގުތައް އުފުލިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، މިފަދަ ބަދަލެއް އައުމަކީ އިތުރު ބޮޑު ހީޓެއް އުފެދިގެން ދާނެ ކަމެކެވެ. ތެލުގެ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ދަތިވާނެ ކަމުގެ ބިރު ބޮޑުވެ، ހާސްކަމެއް އުފެދިގެން ދިޔުމުން، ވިޔަފާރިވެރިން އަގުތައް މައްޗަށް ޖައްސާލައެވެ. ބްރެންޓް އަދި WTI ކްރޫޑްގެ އަގުތައް އިތުރަށް މައްޗަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ލަފާކުރެއެވެ. މިއީ ތެޔޮ އެތެރެކުރާ ގައުމުތަކަށް ސީދާ އަސަރުކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށާއި، ދިގު މުއްދަތުގައި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ދަތުރުފަތުރާއި އިންފްލޭޝަންގެ ގޮތުން ބުރައެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް ވެސް ބެލެވެއެވެ.

އެމެރިކާ-އިރާން ގުޅުންތަކުގެ ހީޓް

މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ އެމެރިކާ އަދި އިރާން ދެމެދު ސިޔާސީ ގުޅުންތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ހީޓްވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. އެމެރިކާއިން އިރާނަށް އިތުރު ހަމަލާތަކެއް ދިނުމުގެ ސަބަބަކީ އިރާނުން ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ބައިވެރިވެ، ބައެއް ޓެރަރިސްޓް ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިވާ ކަމަށް އެމެރިކާއިން ތުހުމަތުކުރުމެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ރައްދުގައި އިރާނުން ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމަކީ ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން އިތުރަށް ގޯސްވެ، ސަރަހައްދީ ސަލާމަތަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ކަނޑުއޮޅިއެއް ބަންދުކުރުމަކީ ހަނގުރާމައެއް ފެށުމަށް ނުވަތަ ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަކެއް ފެށުމަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައިވެއެވެ.

ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ކުރާ އަސަރު

ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމަކީ ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމެކެވެ. ތެޔޮ އެތެރެކުރާ ގައުމުތަކުގެ އިޤްތިޞާދުތަކަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، އިންފްލޭޝަން އިތުރުވެ، އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމަށް ހުރަސް އެޅިދާނެއެވެ. ޓްރާންސްޕޯޓް ސެކްޓަރާއި، އިންޑަސްޓްރީތަކަށް ދިމާވާނެ ހުނިތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރީގެ ދުވެލި މަޑުޖެހި، ޖުމްލަ އުފެއްދުންތެރިކަމަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވިޔަފާރީގެ ބަދަލުތަކާއި، ފައިސާގެ އަގަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ބޮޑުވެ، ގައުމީ ބަޖެޓުތަކަށް ބުރަވާނެއެވެ. މިހާރުވެސް އިޤްތިޞާދީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރި ދަނޑިވަޅެއްގައި މިފަދަ ކަމެއް ހިނގުމަކީ އިޤްތިޞާދުތައް އިތުރަށް ބަލިކަށިކޮށްލާނެ ކަމެކެވެ.

ކުރިއަށް އޮތްތަން

ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅިއާއި ގުޅޭ މި ހަމަނުޖެހުންތައް ހައްލުކުރުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފަރާތްތަކުން ވަގުތުން މަސައްކަތް ފަށާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ތެލުގެ އަގުތައް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށާއި، ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާއަތްތަކުން ބާރު އަޅާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެމެރިކާ-އިރާން ދެމެދުގެ ގުޅުންތަކުގެ ހީޓް އިތުރަށް ގޯސްވެ، މި ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ދިއުމުގެ ފުރުސަތުވެސް ބޮޑެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި ސަރަހައްދުގެ ސިޔާސީ ގުޅުންތަކަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެއިރު، ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުން މިކަމަށް ރައްދުދޭނެ ގޮތްތަކަކީ ވެސް ކަނޑައެޅިގެން ބުނަން ނޭނގޭ ކަމެކެވެ.

އިރާނުން ހޯމަޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރާނެ ކަމުގެ އިއުލާނަކީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރަށް ކުއްލި އަދި ވަރަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރުވާނެ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު އިތުރަށް މައްޗަށް ދިއުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެފައިވާއިރު، މިއީ ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ސީދާ އަސަރުކުރާނެ ކަމެކެވެ. އެމެރިކާ އަދި އިރާން ދެމެދުގެ ސިޔާސީ ހީޓްގެ ތެރޭގައި ހިނގާ މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ބުރޫއަރައި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މިކަން ކުރިއަށްދާނެ ގޮތާމެދު ސުވާލުތަކެއް އުފެދިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފަރާތްތަކުން މިކަން ހައްލުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުން މިކަމަށް ހައްލެއް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރެވެއެވެ.