އިޒްރޭލު ނައްތާނުލާ މެދުއިރުމައްޗަށް ސުލްހައެއް ނެތް: އީރާނުގެ އިންޒާރެއް
މެދުއިރުމައްޗަށް ސުލްހައާއި ހަމަޖެހުން ލިބޭނީ އިޒްރޭލުގެ ދައުލަތް ނައްތާލައިގެން ކަމަށް އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައިއާރުޖީސީ) އިން ބުނެފިއެވެ. މިއީ ސަރަހައްދުގެ ހަމަނުޖެހުންތައް އިންތިހާއަށް ގޯސްވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އީރާނުގެ އެންމެ ބޮޑު އަސްކަރީ ބާރުން ދިން ވަރުގަދަ އަދި ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ފަދަ އިންޒާރެކެވެ. މެދުއިރުމައްޗަށް ސުލްހަ އާއި އަމާންކަން ގެނައުމަށް ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް މި ބަޔާނަކީ އިތުރު ހުރަހެކެވެ. މި އިންޒާރާއެކު ސަރަހައްދީ ސިޔާސީ މަސްރަހު އިތުރަށް ހޫނުވެ، ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ބޮޑުވެފައި ވެއެވެ.
އައިއާރުޖީސީގެ ހަރުކަށި ބަޔާން
އައިއާރުޖީސީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި، އެ ޖަމާއަތުގެ އިސް ބޭފުޅުން ވަނީ މި ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައިގެ މައްސަލައަށް ހަރުކަށި ދިރާސާއެއް ހުށަހަޅާފައެވެ. އެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ، “އިސްރާއީލު ނައްތާނުލާ މެދުއިރުމަތީގައި ސުލްހައެއް ނުވަތަ ހަމަޖެހުމެއް ގާއިމެއް ނުކުރެވޭނެ” ކަމަށެވެ. މިއީ އިޒްރޭލުގެ ހަޔާތަށް ސީދާ ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށާއި، މިއީ އެ ސަރަހައްދީ ގުޅުންތަކަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބައިނަލްއަގްވާމީ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އީރާނުގެ އަސްކަރީ އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގެ ޖަމާއަތަކުން މިފަދަ ބަޔާނެއް ނެރުމަކީ ސަރަހައްދުގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އިތުރުވާނެ ކަމެކެވެ. މި ބަޔާނުން ދޭހަވަނީ އިޒްރޭލާ މެދު އީރާނުގެ ސިޔާސަތުގައި އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނަކަމާއި، އިޒްރޭލު ނައްތާލުމުގެ ވިސްނުން އެ ގައުމުގެ އަސްކަރީ ލީޑަރޝިޕްގައި އަދިވެސް ހަރުލާފައިވާ ކަމެވެ.
އަބްރަހަމް އެކޯޑްސްއަށް ފާޑުކިޔުން
މި ބަޔާނުގައި އައިއާރުޖީސީން ވަނީ، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އިސްވެ ފެއްޓެވި “އަބްރަހަމް އެކޯޑްސް” ފުޅާކުރުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށްވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުކިޔާފައެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ގައުމުތަކާއި އިޒްރޭލާއި ދެމެދު ގުޅުން ގާއިމުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ “މީހުން މެރުމާއި، ގަތުލުއާންމާއި، ބިރުވެރިކަމުގެ ތަސައްވުރެއް” ކަމަށް ސިފަކޮށް، އައިއާރުޖީސީން ވަނީ އެކަން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ. އަބްރަހަމް އެކޯޑްސް އަކީ ސަރަހައްދުގައި ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އަބަދުވެސް ސިފަކުރަމުންދާއިރު، އީރާނުން މިކަމަށް މިހާ ހަރުކަށިކޮށް ދެކޮޅު ހެދުމަކީ ސަރަހައްދުގެ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް މަސްރަހަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ހަމަނުޖެހުން އިތުރުވާ ކަމެކެވެ. އަބްރަހަމް އެކޯޑްސްގެ ދަށުން މިހާރުވެސް ޔޫއޭއީ، ބަހުރައިން، ސޫދާން އަދި މޮރޮކޯ އިން ވަނީ އިޒްރޭލާ ގުޅުން ގާއިމުކޮށްފައެވެ. އަދި އިތުރު ގައުމުތަކުންވެސް މިފަދަ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް މަޝްވަރާ ކުރަމުންދާ ކަމަށް މީޑިއާ ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.
ސަރަހައްދީ ހާލަތާއި ނޭދެވޭ އަސަރުތައް
މެދުއިރުމައްޗަކީ އަބަދުވެސް ހަމަނުޖެހުންތަކާއި މައްސަލަތަކުން ފުރިފައިވާ ސަރަހައްދެކެވެ. ފަލަސްތީނު-އިޒްރޭލު ކޯޅުންގަނޑުގެ އިތުރުން، ސީރިޔާ، ޔަމަން އަދި އިރާގުގައި ހިނގަމުންދާ ކޯޅުންތަކުގައި އީރާނުގެ އަތެއް އޮތްކަމަށް ބައިނަލްއަގްވާމީ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރެއެވެ.
އީރާނާއި އިޒްރޭލާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ގޯސްވެފައިވަނީ 1979 ވަނަ އަހަރު އީރާނުގައި އިސްލާމީ އިންގިލާބު އައި ފަހުންނެވެ. އެއިރުންސުރެ، އީރާނުން ވަނީ އިޒްރޭލުގެ ހަޔާތާއި ދެކޮޅަށް ފާޅުގައި ބަސްބުނެ، ސަރަހައްދުގައި އިޒްރޭލުގެ ނުފޫޒު ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ލުބުނާނުގެ ހިޒްބުﷲ އާއި، ފަލަސްތީނުގެ ހަމާސް ފަދަ ޖަމާއަތްތަކަށް އީރާނުން ދެމުންދާ އެހީތެރިކަމަކީ މި ކޯޅުންގަނޑުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ. މި ދެ ގައުމުގެ މެދުގައި ސީދާ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކެއް ނެތް ނަމަވެސް، އެހެނިހެން ގޮތްގޮތުން އިޒްރޭލުން ހަމަލާތައް ބަދަލުކޮށް، ސަރަހައްދުގެ ހާލަތު އިތުރަށް ހޫނުކުރަމުން ދެއެވެ.
