ނަތަންޔާހޫގެ އަމުރު: ޣައްޒާގެ ނަސްލުނައްތާލުމުގެ ޚަރަކާތް ލުބުނާނަށް ފުޅާކުރޭ

މީޑިއާ ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނެތަންޔާހޫ، ޣައްޒާގައި އެތައް އަހަރެއްވަންދެން ހިންގަމުން އަންނަ ނަސްލު ނައްތާލުމުގެ މަސައްކަތް، ހަމަ އެގޮތަށް ލުބުނާނުގައިވެސް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވެ އެވެ. މިފަދަ އަމުރެއް ދީފައިވާ ކަމުގެ ޚަބަރުތަކަކީ ސަރަޙައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާ އަދި މިހާރުވެސް ހަލަބޮލިކަން އުފެދިފައިވާ މެދުއިރުމަތީގައި އިތުރު ހަނގުރާމައެއް ފެށުމުގެ އެންމެހާ އަލާމާތްތައް ފެންނަމުންދާ ކަމެކެވެ.

ޣައްޒާގައި ހިނގަމުންދާ ހާލަތު އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ރައްދުތައް

ޣައްޒާގައި މިހާރުވެސް ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި ގިނައީ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނެވެ. އދ. އާއި އެކި ހިއުމަނިޓޭރިއަން ޖަމްޢިއްޔާތަކުން ދައްކާގޮތުން ޣައްޒާގެ އާބާދީގެ ބޮޑުބައި ވަނީ ގެދޮރު ގެއްލިފައިވާ ހާލުގަ އެވެ. އަދި އިންސާނީ އެހީއަށް ބޭނުންވެފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު ދުވަހަކަށްވުރެ ދުވަހެއް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެކި މީޑިއާ ރިޕޯޓުތަކުންނާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން ޣައްޒާގައި ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކާއި އިންސާނިއްޔަތާ ޚިލާފު ޢަމަލުތަކެކެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން އިސްރާއީލުގެ މި ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް ގޮވާލަމުންދާއިރު، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޢަދުލު އިންސާފުގެ ކޯޓު (ICJ) އިންވެސް ވަނީ ޣައްޒާގައި ނަސްލުނައްތާލުމުގެ ޖަރީމާއެއް ހިންގަމުންދާ ކަމަށް ބެލެވޭކަމަށް ބުނެ، އިސްރާއީލާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އަމުރުކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް، އިސްރާއީލުން މި އަމުރުތަކަށް ބޯލެނބުމަށް ދެކޮޅު ހަދަމުންދާކަން ފާހަގަކޮށްލެވެ އެވެ. ބޮޑުވަޒީރު ނެތަންޔާހޫގެ ސަރުކާރުން އަބަދުވެސް ބުނަމުންދަނީ، އެއީ ހަމަ އެކަނި "ސެލްފް ޑިފެންސް"ގެ ދަށުން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކެއް ކަމަށެވެ.

ލުބުނާނާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން

ލުބުނާނާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގުޅުމަކީ އަބަދުވެސް ހަމަ ނުޖެހުން ބޮޑު ގުޅުމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ލުބުނާނުގެ ހިޒްބުﷲ ޖަމާޢަތާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ގިނަ ފަހަރުތަކުގައި ހަމަލާ ބަދަލުކޮށްފައިވެ އެވެ. އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ހަނގުރާމައަކީ 2006 ވަނަ އަހަރު ހިނގި ހަނގުރާމަ އެވެ. ޣައްޒާގައި މިހާރު ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުންވެސް، ލުބުނާނާއި އިސްރާއީލުގެ ސަރަޙައްދީ ސަރަޙައްދުގައި ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރުމުގެ މައްސަލަތައް ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ. ހިޒްބުﷲ އިން އިސްރާއީލަށް ހަމަލާ ދިނުމުން، އިސްރާއީލުން ވަނީ ލުބުނާނުގެ ބައެއް ސަރަޙައްދުތަކަށް ވައިގެ ހަމަލާތައް ދީފަ އެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި، ޣައްޒާގައި ހިންގަމުންދާ ނަސްލުނައްތާލުމުގެ މަސައްކަތް ލުބުނާނަށް ފުޅާކުރުމަށް ނެތަންޔާހޫ އަމުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ޚަބަރުތަކަކީ ސަރަޙައްދުގައި ހަމަޖެހުން ގޯސްވެ، އިތުރު ހަނގުރާމައަކަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އިތުރުކުރާ ކަމެކެވެ. ލުބުނާނުގެ ސަރުކާރުވެސް މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ.

މި އަމުރުގެ މަޤްޞަދަކީ ލުބުނާނުގައި ހިޒްބުﷲ ޖަމާޢަތުގެ ބާރު ކަނޑުވައިލުމުގެ ނަމުގައި، ޣައްޒާގައި ހިންގާ ހަމަލާތަކާ އެއްފަދަ ހަމަލާތައް ލުބުނާނަށް އަމާޒު ކުރުމެވެ. "ނަސްލުނައްތާލުން" މި ލަފުޒު މިކަންތަކުގައި ބޭނުންކުރެވެނީ، ޣައްޒާގައި އިސްރާއީލުން ކުރާ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް އާންމު ރައްޔިތުން މަރުވެ، ވަންނާނެ ތަނެއް ނެތި، އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ނުލިބި، ސިއްހީ ހާލަތު ގޯސްވެ، އެ ސަރަހައްދެއްގައި ދިރިއުޅޭ ނަސްލެއްގެ މީހުން ނައްތާލުމާ ގާތަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭތީ އެވެ. މިފަދަ ޢަމަލުތަކަކީ ލުބުނާނުގެ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާ ބޮޑުކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ސަބަބުން އިތުރު ހާލަތެއް ކުރިމަތިވުން ގާތްކަމަށް މާހިރުން ވިދާޅުވެ އެވެ. އިސްރާއީލުގެ ސަރުކާރުން މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ރަސްމީ ބަހެއް ބުނެފައިނުވާ ކަމުގައި ވިޔަސް، މީޑިއާ ރިޕޯޓުތައް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވެ އެވެ.

ނަތީޖާތައް އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު

ނެތަންޔާހޫގެ މިފަދަ އަމުރެއް ހަޤީޤަތަކަށް ވެއްޖެނަމަ، އޭގެ ނަތީޖާތައް ވެގެންދާނީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަންކަމަށެވެ. ސަރަޙައްދީ ހަނގުރާމައެއް ފެށި، އެކި ބާރުތަކުގެ މެދުގައި ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވާނެ އެވެ. އަދި ލުބުނާނާއި ޣައްޒާގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރިމަތިވާ އިންސާނީ ކާރިސާ އިތުރަށް ގޯސްވެގެންދާނެ އެވެ. އޭގެ ސަބަބުން މުޅި މެދުއިރުމަތީގެ ސުލްހަ އަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެ، ތެލުގެ އަގުތަކާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވިޔަފާރީގެ މަގުތަކަށް ވެސް އަސަރު ކުރާނެ އެވެ. ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކާއި އިންސާނިއްޔަތުގެ އަސާސީ ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ދުނިޔޭގެ މުޖުތަމަޢުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ބޮޑުވެގެންދާއިރު، މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ހަރަކާތްތަކަށް ހުރަސް އެޅުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.