އީރާނު ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ކަށަވަރުނުވާ އެއްބަސްވުމެއްގައި އެމެރިކާއާ އެކު ސޮއިނުކުރާނެ: ގާލީބާފް
އީރާނު ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ކަށަވަރުނުވާ އެއްވެސް އެއްބަސްވުމެއްގައި އެމެރިކާއާ އެކު ސޮއި ނުކުރާނެ ކަމަށް، މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުމަކަށް ގެނައުމުގައި އެ ގައުމުގެ ފަރާތުން މަޝްވަރާގައި އިސްކޮށް ހުންނަވާ އީރާނުގެ އިސް ވެރިޔާ މުހައްމަދު ބާގިރު ގާލީބާފް އާދީއްތަ ދުވަހު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. މި ބަޔާނަކީ އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ހުށަހެޅުންތައް ބަދަލުކުރަމުންދާ މި ނާޒުކު ދަނޑިވަޅުގައި އީރާނުގެ ފަރާތުން ދެވުނު ވަރަށް ވަރުގަދަ އަދި ސާފު މެސެޖެކެވެ. އީރާނުން އަންނަނީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ލުއި ލިބުމާއި ބޭރުގެ ބޭންކުތަކުގައި ހިފަހައްޓާފައިވާ އެ ގައުމުގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލުމަކީ އެމީހުންގެ މައިގަނޑު ހައްގުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެމުންނެވެ.
ގާލީބާފް ދައުލަތުގެ ޓީވީން ދެއްކި ވީޑިއޯ ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވީ، "އީރާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކުރެވިއްޖެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން ލިބުމުން މެނުވީ އަޅުގަނޑުމެން އެއްވެސް އެއްބަސްވުމަކަށް ހުއްދައެއް ނުދޭނެ" ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭނާ ވަނީ އީރާނުގެ މަޝްވަރާ ޓީމުން "ދުޝްމަނުންގެ ބަސްތަކަކަށް ވެސް އަދި އެމީހުންގެ ވައުދުތަކަކަށް ވެސް އިތުބާރެއް ނުކުރާނެ" ކަމަށް ހާމަކުރައްވާފައެވެ. މި ބަސްފުޅުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ، އެމެރިކާއާ އެކު ކުރެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި އީރާނުގެ މަސްލަހަތުތައް ސައްތައިން ސައްތަ ރައްކާތެރިކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އީރާނުން ދެމުންގެންދާ މުހިންމުކަމާއި، ކުރީގެ ތަޖުރިބާތަކުން ލިބިފައިވާ ފިލާވަޅުތަކަށް އީރާނުން ބާރު އަޅާ މިންވަރެވެ. އެމެރިކާއާ އެކު އެއްބަސްވުންތައް ވެވުމަށްފަހު، އެ އެއްބަސްވުންތަކުން އެމެރިކާއިން އެއްކިބާވެފައިވާ ތަފާތު ތަޖުރިބާތައް އީރާނަށް އެބަހުރި ކަމަށް އީރާނުގެ ވެރިން އަންނަނީ ފާހަގަކުރަމުންނެވެ.
މަޝްވަރާތަކުގެ ފަހުގެ ހަބަރުތައް
ގާލީބާފް މިހެން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ފެބުރުއަރީ 28 ގައި ފެށި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ އޮނިގަނޑާ ބެހޭގޮތުން އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ހުށަހެޅުންތައް ބަދަލުކުރަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރިއަށްދާ މި މަޝްވަރާތަކުގެ މަގްސަދަކީ މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ނިމުމެއް ގެނައުމާއި، ސުލްހަވެރިކަން ގާއިމުކުރުމެވެ. ނަމަވެސް، ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް ބޮޑުވެ، އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދެކެވޭ ވާހަކަތަކުގެ ތެރޭގައި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށްފަހު ދެފަރާތުންވެސް އަމަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތްތަކާއި، އީރާނަށް ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަޅުތަކުން ލުއިދިނުމާ ގުޅޭ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.
ހޮނިހިރު ދުވަހު، ނިއު ޔޯކް ޓައިމްސް އަދި އެކްސިއޯސް މީޑިއާ އައުޓްލެޓްތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ މިހާރު ހިމަނާފައިވާ ވަރަށް ވުރެ "ހަރުކަށި" ޝަރުތުތަކެއް ހިމެނޭ އާ އޮނިގަނޑެއް، އީރާނުން ވިސްނުމަށްޓަކައި އަނބުރާ ފޮނުއްވައިފަ އެވެ. އެމެރިކާއިން މިހާރުވެސް އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިވާއިރު، މި "ހަރުކަށި" ޝަރުތުތަކަކީ ކޮބައިކަމެއް އަދި ސާފެއް ނުވެ އެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ހުށަހެޅުމަކުން ދައްކުވައިދެނީ އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ މައްޗަށް އިތުރު ބާރުގަދަ ޕްރެޝަރެއް ކުރިމަތިކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ކަމެވެ. މި ހުށަހެޅުންތަކުގެ ސަބަބުން މިހާރުވެސް ހުރި މަޝްވަރާތަކުގެ ހުރަސްތައް އިތުރުވެ، އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ދިގުދެމިގެންދާނެކަމުގެ ބިރު އެބަ އޮތެވެ.
އީރާނުގެ މައިގަނޑު ހައްގުތަކާއި ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭ ކަންކަން
އެމެރިކާއާ އެކު ވެވޭ ކޮންމެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންވެސް، އީރާނަށް ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ލުއި ލިބުމާއި، ބޭރުގެ ބޭންކުތަކުގައި ހިފަހައްޓާފައިވާ އެ ގައުމުގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލުމަކީ ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭ މައިގަނޑު ހައްގުތަކެއްގެ ގޮތުގައި އީރާނުން ދެކެ އެވެ. އީރާނުގެ އިގްތިސާދަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކޮށްފައިވާ އެމެރިކާގެ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދިރިއުޅުމުގެ ދަތިކަން ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އެހެންކަމުން، ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ލުއި ލިބުމަކީ އީރާނުގެ ސަރުކާރުން އަބަދުވެސް އެންމެ އިސްކަންދޭ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ ގައުމުގެ ބޭރުގެ ބޭންކުތަކުގައި ހިފަހައްޓާފައިވާ ބިލިއަނުން ގިނަ ޑޮލަރުގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލުމަކީ އީރާނުގެ އިގްތިސާދު ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންވާނެ ކަމެއް ކަމަށް އީރާނުން ދެކެއެވެ. މި ފައިސާ ހިފެހެއްޓިފައިވަނީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ގަރާރުތަކުގެ ތެރެއިން އެމެރިކާގެ ބާރުގެ ދަށުންނެވެ.
ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ މުހިންމު މަގެއް ކަމަށްވާ، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް އީރާނުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިފަހައްޓައިފަ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ މުހިންމު ބައެއް މި ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާތީ، އީރާނުގެ މި ކޮންޓްރޯލަކީ ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައަށް ވަރަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރާނެ ކަމެކެވެ. އަދި އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރު ބެލެހެއްޓުމަކީ އެގައުމުގެ ހައްގެއް ކަމަށް އީރާނުން އަންނަނީ ބުނަމުންނެވެ. މި ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް އީރާނުން ބާރުގަދަކުރުމަކީ އެމެރިކާއާ އެކު ކުރެވޭ މަޝްވަރާތަކުގައި އީރާނަށް ލިބޭ ވަރަށް މުހިންމު ހަތިޔާރެއް ނުވަތަ ބާރެކެވެ. އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ މަސްލަހަތުތަކަށް އިހުތިރާމުނުކުރާނަމަ، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އީރާނުން ވަނީ ދީފައެވެ.
އެހެންކަމުން، އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ހުރި ގޮންޖެހުންތައް މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޅުވެފައެވެ. އީރާނުގެ އިސް ވެރިޔާ ގާލީބާފް ދެއްވި ބަޔާނުން ދައްކުވައިދެނީ އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ކަށަވަރުކުރެވޭނެ ކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން ލިބެންދެން އެއްވެސް އެއްބަސްވުމަކަށް އެއްބަސްނުވާނެ ކަމަށެވެ. އެމެރިކާއިން "ހަރުކަށި" ޝަރުތުތަކެއް ހިމަނައިގެން ހުށަހެޅުންތައް ފޮނުވުމަކީ މަޝްވަރާތައް އިތުރަށް ދަތިކުރާނެ ކަމެކެވެ.
