އީރާނާއި އެމެރިކާއިން އަނެއްކާވެސް ހަމަލާ ބަދަލުކޮށްފި
ދުނިޔޭގެ ދެ ބާރު ކަމަށްވާ އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު އަނެއްކާވެސް ހަމަލާތަކެއް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ހޯމަ ދުވަހު އެ ދެ ގައުމުން ވަނީ ހާމަކޮށްފަ އެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން، ކުރިންވެސް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައި އޮތް ހަމަލާބަދަލުކުރުން މެދުކަނޑާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަށް އިތުރު ލޮޅުންތަކެއް އަރާފައިވާއިރު، ދެ ފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ކުރިއަށްދާ މަޝްވަރާތައް މިހާރު ވަނީ ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފަ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ.
އެތައް ހަފުތާއެއްގެ މުއްދަތަށް ކުރިއަށްދިޔަ އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު މަޝްވަރާތަކުގައި ވެސް މި ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނެވޭނެ ގޮތެއް އަދި ނުވެ އެވެ. މި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދިޔައީ ހަރުކަށި ބަސްމަގާއި ކުރިމަތިލުންތަކާ އެކު އެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިއަށް ނުހަނު މުހިންމު ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ ހޯމޫޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވުމާ ބެހޭގޮތުން ވެސް އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައެއް ނުވެ އެވެ. މިފަދަ ހަމަލާތަކަކީ މަޝްވަރާތަކަށް ހުރަސްއަޅައި، ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް ސިޔާސީ މާހިރުން ދެކެ އެވެ.
އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ބޮޑެތި ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ މަސައްކަތްތަކާއި، ލުބްނާންގައި ހިނގަމުންދާ ކުރިމަތިލުންތަކަކީ މައިގަނޑު މައްސަލަތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ލުބްނާންގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އީރާނުން ދަނީ ޝަރުތުކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން، ލުބްނާންގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައަކީ ސަރަހައްދީ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހުއްޓާލަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އީރާނުން ބުނެ އެވެ. މިފަދަ ޝަރުތުތަކަކީ މަޝްވަރާ މޭޒުގައި ހައްލު ހޯދުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެއް ކަމަށް އެމެރިކާއިން ދެކެ އެވެ.
އެންމެ ފަހުން ބަދަލުކުރި މި ހަމަލާތައް ދިމާވީ، އިޒްރޭލުން ލުބްނާންގައި ހިންގަމުންދާ އުދުވާންތައް އިތުރަށް ފުޅާކުރި ވަގުތާ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން އިތުރަށް ގޯސްވެފައިވާއިރު، އިޒްރޭލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ވަނީ ލުބްނާންގެ އެތެރެއަށް އިތުރަށް ވަދެގަނެ، ހަމަލާތައް ވަރުގަދަކުރާނެ ކަމަށް އިންޒާރު ދީފަ އެވެ. މިފަދަ އިންޒާރުތަކަކީ މުޅި ސަރަހައްދަށް ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާ ކަމެއް ކަމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުޖުތަމަޢުން ބެލެ އެވެ.
އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނި ގޮތުގައި، ނިމިދިޔަ ހަފްތާ ބަންދުތެރޭ އީރާންގެ ދެކުނު ސަރަހައްދުގައި ހުރި އީރާންގެ ރާޑަރުތަކަށާއި ޑްރޯން ކޮންޓްރޯލްކުރާ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް "އަމިއްލަ ދިފާއުގައި" ހަމަލާތަކެއް ވަނީ ދީފަ އެވެ. އެމެރިކާއިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި މި ހަމަލާތަކަކީ އެ ގައުމުގެ އެމްކިއު-1 މާކްސްމަން (ޑްރޯން) އެއް ވައްޓާލުމާ ގުޅިގެން، އެކަމުގެ ރައްދުގައި ދިން ހަމަލާތަކެކެވެ. މިއީ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއިން މިފަދަ ހަމަލާތަކެއް ދިން ތިންވަނަ ފަހަރެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރިމަތިލުންތައް ގިނަވެފައިވާ މިންވަރެވެ.
އެމެރިކާއިން ދިން ހަމަލާތަކަށްފަހު، އޭގެ ކުޑައިރުކޮޅެއް ފަހުން، އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑްސްއިން ވަނީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން "އެ ހަމަލާތައް ފޮނުވާލި ވައިގެ ލަޝްކަރީ މަރުކަޒަށް" އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދީފައި ކަމަށް އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ ބްރޯޑްކާސްޓަރުން ހޯމަ ދުވަހު ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކޮން ތަނެއްގައި ހުރި މަރުކަޒެއް ކަމެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. އީރާނުން މި ހަމަލާދީފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ހަމަލާތަކަށް ރައްދު ދިނުމުގެ ގޮތުން ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރުމުގެ ސިލްސިލާއެއް ފެށިފައިވާ ކަމެވެ.
އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން މި ބަޔާން ނެރުނުމާ އެކުހެން ކުވައިތުން ވަނީ މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ހަމަލާތަކަކަށް އެ ގައުމުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން ހުރަސްއަޅައި ވައްޓާލާފައިވާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ހަމަލާތައް އައީ ކޮން ގައުމަކުން ނުވަތަ ކޮން ދިމާލަކުން ކަމެއް ކުވައިތުން ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، މުޅި ސަރަހައްދަށް ހަމަލާތައް ފެތުރިގެންދާނެ ކަމުގެ ބިރު އުފެދިފައިވާއިރު، މިފަދަ ހަމަލާތަކަކީ ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުމަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުޖުތަމަޢުން އަންނަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.
ކުރުކޮށް ބުނާނަމަ، މިހާރުގެ ހާލަތަކީ މެދުއިރުމަތީގެ ސުލްހަ އާއި ހަމަޖެހުމަށް ނުރައްކާތެރި މުސްތަގުބަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާނެ ކަމެކެވެ. އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ހަމަލާތައް އަވަހަށް ހުއްޓާލައި، ސުލްހަވެރި މަޝްވަރާތަކަށް މަގުފަހިކުރުމަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރުގެ ހާލަތު ދައްކައިދެނީ ސަރަހައްދުގެ ކުރިމަތިލުންތައް އިތުރަށް ގޯސްވެ، ފުޅާވެގެން ދިއުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެފައިވާކަން ކަމަށް މާހިރުން ހާމަކުރެ އެވެ.
